’Te weinig steun woningmarkt’

Nederland loopt redelijk in de pas met andere landen waar het gaat om economische stimuleringsmaatregelen. Maar de woningmarkt is blijven liggen.

De reactie van de Nederlandse regering op de economische crisis is ’sober, maar best verstandig’. „Behalve op het gebied van de woningmarkt, waar het kabinet het heeft laten liggen”, zegt Marnix van Rij, partner bij Ernst & Young. Het belasting- en advieskantoor presenteerde gisteren een grootschalig onderzoek naar de verschillende stimuleringsmaatregelen die overheden hebben genomen sinds het uitbreken van de financiële crisis.

„Maatregelen om de woningmarkt te ondersteunen hoeven helemaal niet veel geld te kosten”, zegt Van Rij. „Zeker niet wanneer het om tijdelijke maatregelen gaat, waarvan het kabinet in april een aantal heeft aangekondigd.” Zo zou het kabinet kunnen besluiten mensen die hun eerste huis kopen geen overdrachtsbelasting te laten betalen, en mensen die bijvoorbeeld voor hun werk tijdelijk verhuizen een deel van de belasting kwijt te schelden.

Dat het kabinet niet tornt aan de overdrachtsbelasting begrijpt Van Rij wel. „Het is voor de minister van financiën één van de makkelijkste belastingen. Je hoeft er niets voor te doen, via de transacties bij de notaris komt dat geld vanzelf binnen.” Bovendien loopt het begrotingstekort als gevolg van de crisis al behoorlijk op, zodat de jaarlijkse twee miljard euro van de overdrachtsbelasting voor de staat zeer welkom is.

In het onderzoek naar de stimuleringspakketten werden 24 landen vergeleken op hun aanpak van de crisis. Ernst & Young kijkt daarbij vooral naar de extra belastingmaatregelen die zijn genomen – niet naar de uitgaven die vanzelf al oplopen, zoals de werkloosheidsuitkeringen. „Dat zorgt er met name voor dat Nederland zijn tekort ziet oplopen tot 5,5 procent”, zegt Van Rij. „Dat daarnaast niet veel meer maatregelen zijn genomen is verstandig, anders wordt het tekort veel te groot.”

De oplopende tekorten moeten uiteindelijk betaald worden door hogere belastingen in de toekomst, constateren de onderzoekers. Sommige landen, zoals Hongarije en Ierland, zien zich nu al genoodzaakt de belastingen te verhogen in crisistijd. En ook voor Nederland voorziet Van Rij dat de discussie over betaalbaarheid sneller komt dan het kabinet misschien lief is. „Het kabinet stelt dat uit tot 2011. Het zou verstandig zijn dat eerder te doen, misschien al bij de aanstaande miljoenennota. Wanneer je nu de tekorten beperkt, zeul je bij economisch herstel geen grote schuldenlast met je mee. Dan kun je dubbel profiteren van de opgang.”