Een verblijfsvergunning voor raddraaiers kan geen automatisme zijn

Nederland is de laatste jaren streng in het aanpakken van illegale criminelen. Buitenlanders zonder verblijfsvergunning wacht na misdrijven het beruchte enkeltje naar huis.

Ook degenen mét tijdelijke papieren kunnen worden uitgezet. Een verblijfsvergunning is nu eenmaal geen vrijbrief om in het gastland wetten ernstig te overtreden. Dat kan elke immigrant begrijpen, en de meesten doen dat ook.

In die zin is het een vrij voor de hand liggende stap van de Amsterdamse politie, gesteund door stadsdeelvoorzitter Marcouch, om in de wijk Slotervaart twee leden van een criminele jeugdbende te willen uitzetten naar Marokko. De broers, beiden rond de twintig, hebben geen Nederlands paspoort maar wonen hier sinds jaren op een verblijfsvergunning – die ze tussentijds vergaten te verlengen. Marcouch vroeg zich echter af wat ’de zin van hun aanwezigheid is’ nu de broers het als volwassenen verkiezen om een wijk onveilig te maken.

Dat is een redelijke vraag, en Marcouch moet die kunnen stellen, zonder meteen op één lijn met PVV-leider Wilders geplaatst te worden, zoals de GroenLinks-Kamerfractie deed. Het gaat daarbij niet alleen om deze broers. Ook andere leden van de jeugdbende zijn overwegend jongens die op een verblijfsvergunning in Nederland zijn, zonder paspoort. Zij opereren in een vacuüm: op de grens van illegaliteit, wetend dat de IND elk moment kan weigeren hun verblijfsvergunning te verlengen, maar ook calculerend dat uitzetting niet snel aan de orde is, omdat zij hier al vijftien jaar zijn.

Iets anders is of de terechte frustratie over deze situatie reden kan zijn om jonge delinquenten uit te zetten die hier bijna hun hele leven hebben gewoond. Voor deze ’vreemdelingen’ die jaar in jaar uit hun verblijfsvergunning hebben gekregen, geldt dat onze samenleving ze minder makkelijk mag laten vallen. Zo oordeelt ook de rechter, die tot dusverre alleen bewilligde in hun uitzetting bij delicten waar een jarenlange gevangenisstraf op staat. Die proportionaliteit is een beginsel dat alleen echte democratieën kennen en waar een rechtsstaat als Nederland trots op mag zijn.

Misschien is het tijd om die criteria bij te stellen. Maar in hoeverre daar aanleiding voor is, zal in eerste instantie de rechter moeten uitmaken. In zijn algemeenheid geldt dat uitzetting na zoveel jaar verblijf in Nederland een zwaar middel is, zelfs na tasjesroof. Een 20-jarige straatrover verdient iets meer respijt om zijn leven te beteren.