Paling werd symbool van onvermogen

De crisis van de paling is de onze niet. Althans niet voor de Tweede Kamer. De lezers denken daar heel anders over.

Door het grote nieuws over crisisakkoord, AOW-leeftijd en bezuinigingen, glibberde de paling bijna uit beeld. Maar dinsdagavond haalde een meerderheid van de Tweede Kamer een streep door het plan de palingvisserij jaarlijks een maand stil te leggen, om de paling kans op herstel te gunnen.

Volgens de Kamer moet het aan de beroepsvissers worden overgelaten de palingstand te herstellen, want dat is tenslotte hun eigen belang. De vissers gaan nu, tegen vergoeding, jaarlijks 157 ton geslachtsrijpe paling over de dijk zetten, zodat die de lange reis kan ondernemen naar de Sargassozee, om zich daar voort te planten. Een maand lang geen fuiken zetten, is voor de vissers onacceptabel. En daarin kregen ze van de Kamer gelijk.

Die beslissing heeft visserijbiologen verbaasd, en de woede gewekt van onze natuurschrijver Koos Dijksterhuis en veel van onze lezers. Het belang van de visser gaat weer voor op het belang van de vis, vinden zij. En de gedachte dat de beroepsvisserij als vanzelf zorgt voor een gezonde visstand, noemen ze naïef. Als dat waar was, zou er in het IJsselmeer nog volop paling zijn. Terwijl die daar vrijwel is weggevist.

Het probleem van de palingstand is niet van gisteren. Er wordt al decennia over gepraat en ook het een en ander aan gedaan. Maar met die merkwaardige beslissing van de Tweede Kamer op dit merkwaardige moment, wordt de paling een symbool. Een symbool van het politieke onvermogen om een duurzame weg te vinden uit de crisis. Want in het crisispakket van het kabinet is duurzaamheid ver te zoeken.

Er wordt wat geld uitgetrokken om oude bestelauto’s te vervangen. Er worden wat investeringen in windenergie en isolatie van gebouwen naar voren gehaald. Maar Den Haag maakt geen gebruik van het moment om de economie een nieuwe, duurzame richting te geven.

Nee, in plaats daarvan wordt de vliegtaks, die net was ingevoerd, weer afgeschaft. De staat loopt daardoor 300 miljoen aan belastinginkomsten mis, maar komt met de belofte dat de maatregel voor 1,3 miljard zal bijdragen aan de economie. Een ongeloofwaardig getal en een verkeerd signaal, in de ogen van veel lezers. Wie het nog kan betalen kan rustig doorvliegen, en Schiphol mag weer groeien, daar komt het op neer.

We hebben in onze Duurzame100 tal van deskundigen aan het woord gehad, die betoogden dat deze crisis kansen biedt voor een andere economie. Betogen die instemming kregen van de lezers. Nu zien zij in het palingdebat hun bange vermoedens bevestigd, want wat kun je verwachten van een land dat de paling aan zijn lot overlaat?

Het gaat de critici om de vis, niet om de lekkernij. In ons commentaar over de kwestie hadden we het over ‘(gerookte) paling’ en de kans dat we die niet meer op de tong zullen proeven. Maar dat zal de kritische lezers worst zijn.

In een kleine peiling op de website zegt 43 procent geen paling meer te eten nu de vis in zijn voortbestaan wordt bedreigd. 31 procent deed dat toch al niet.

Een representatieve peiling was dat niet, en de getallen moeten met een korrel zout worden genomen. Maar de boodschap in reacties van lezers is duidelijk: de politiek had lef moeten tonen om de bedreigde paling te beschermen tegen al te intensieve visserij. Van een politiek die dat al niet durft hebben we weinig duurzaams te verwachten.