Het Vaticaan neemt gelovigen niet echt serieus

Hoe tegengesteld ook, religie en reclame hebben één ding met elkaar gemeen: beide hebben een boodschap. Maar waar de één de mens probeert te verleiden, strijkt religie hem vaak tegen de haren in. Zoals de ouden zeiden: haar boodschap is niet uit en naar de mens en al helemaal niet met de uitgesproken bedoeling om hem te behagen, maar uitsluitend voor de mens. En dat ’voor’ dan in de betekenis van ’tot zijn heil’, ook al zoekt die mens zelf dat heil op dat moment liever in allerlei andere zaken.

Het verbaasde me daarom niet echt dat de rk kerk de gelovigen dezer dagen opzadelde met een boodschap waarmee velen van hen geen kant op konden. Zo betoogde Pedro José Maria Simon Castellvi zaterdag in l’ Osservatore Romano, het huisorgaan van het Vaticaan, dat de anticonceptiepil voor vrouwen niet alleen verwerpelijk is, omdat het middel op kunstmatige wijze zwangerschap helpt voorkomen. Het is volgens deze voorzitter van de internationale federatie van katholieke artsenverenigingen ook slecht voor het milieu. Via de urine van vrouwen komen er tonnen hormonen in het milieu terecht met vernietigende ecologische gevolgen. Het pilgebruik is ’een niet te verwaarlozen oorzaak van de mannelijke onvruchtbaarheid’.

Dreigende onvruchtbaarheid was ook al een belangrijk thema in de kersttoespraak van paus Benedictus XVI. Daarin betoogde hij dat niet alleen de regenwouden gered moeten worden van de ondergang. Minstens zo belangrijk is het om de mensheid te redden van homoseksueel en transseksueel gedrag. De kerk, aldus de paus, heeft tot taak om mensen te beschermen tegen deze autodestructie, die zich richt tegen de van God gegeven man-vrouwverhouding en het monogame huwelijk van twee partners van verschillende sekse.

Positief opgevat is het een boodschap waarin de mens wordt opgeroepen de liefde serieus te nemen en te beschermen tegen ’seks als consumptiegoed’, zoals de paus zei. Uiteindelijk draait het er in de liefde in om open te staan voor nieuw leven. Dat kan in homoseksuele relaties niet en daarom druisen die volgens de paus in tegen de ’waarheid van het huwelijk als sacrament van de schepping’. En vanwege dat nieuwe leven valt de pil natuurlijk ook niet goed te praten.

Geen speld tussen te krijgen, lijkt het. Toch vraag ik me af, of de paus, of het Vaticaan, de gelovigen op dit punt serieus neemt. Die gelovigen immers zullen met de paus van harte willen beamen dat het uiteindelijk om de liefde draait. Het verschil is alleen dat die liefde voor de meesten goed te combineren valt met het gebruik van de pil, en even goed tot zijn recht kan komen in een homoseksuele relatie. Is hun afweging verkeerd, zoals de paus veronderstelt? En zo ja, waarom dan wel?

Uitgerekend over deze essentiële vragen blijkt het Vaticaan rijkelijk vaag te zijn. Zo is het verhaal van Castellvi op niets gebaseerd. Voor hetzelfde geld had hij het aloude verhaal van stal kunnen halen dat de groeiende onvruchtbaarheid van mannen (als dat al het geval is) wordt veroorzaakt door het dragen van te nauwe spijkerbroeken. Geen spoor van een wetenschappelijk bewijs. Ordinaire bangmakerij dus. Het verhaal van de paus is zo mogelijk nog dubieuzer. Hij roept het schrikbeeld op dat de mensheid zichzelf met homoseksueel gedrag ten gronde richt, net als de regenwouden. De paus, kortom, schijnt te denken dat homoseksualiteit een besmettelijke ziekte is die eerdaags de gehele mensheid in haar greep dreigt te krijgen.

Het is ongetwijfeld een boodschap, maar geloofwaardig kan ik die niet noemen en volgens mij geldt dat ook voor de meeste katholieken in Nederland. Wat mij daarom het meest verbaast, is de blijmoedigheid waarmee katholieke gelovigen desondanks hun paus aanhoren. Daar kan ik als calvinist weleens jaloers op zijn.