Vuurwerk afsteken kan ook veilig en feestelijk

Voor een verbod op privévuurwerk is voldoende draagvlak. Shows op centrale plaatsen voorkomen ongelukken en overlast.

Het nieuwe jaar is ingeluid met 200 miljoen knallen, honderden gewonden en een dikke deken van smog in de grote steden. Door overdaad en ondeskundig gebruik dreigt de vuurwerktraditie aan haar eigen succes ten onder te gaan. Daarom moet Nederland stoppen met particulier vuurwerk en voortaan per gemeente een centrale show organiseren waar het vuurwerk door professionals wordt afgestoken.

Toen in de jaren zestig de vuurwerktraditie in Nederland begon, vergaapte de hele straat zich aan die ene buurman die met oud en nieuw drie vuurpijlen de lucht in schoot. Nu tel je niet meer mee als je niet zelf minstens een half uur aan het knallen bent. We steken met zijn allen jaarlijks steeds meer en steeds zwaarder vuurwerk af. Die overdaad zorgt in de stedelijke gebieden voor een dikke deken van smog en een enorme geluidsoverlast die vaak al dagen voor oudejaarsdag begint.

Daarnaast is er het probleem van het ondeskundig gebruik. Het vuurwerk van tegenwoordig doet niet alleen vanwege de naamgeving denken aan oorlogsgeschut, het zijn in veel gevallen daadwerkelijk dodelijke explosieven. Toch mag iedereen het zonder restricties afsteken, van de beschonken buurman tot je neefje van acht. Het is dan ook niet verwonderlijk dat er jaarlijks duizenden vuurwerkslachtoffers vallen.

Maar is een verbod op privévuurwerk echt nodig? Wie voor een vuurwerkverbod pleit, staat nog niet automatisch in de betutteltraditie van de kabinetten Balkenende; met het inperken van persoonlijke vrijheden moet je terughoudend zijn. Maar als de vrijheid van de één ten koste gaat van de vrijheid van de ander, dan is het de taak van de overheid om regulerend op te treden.

Niemand vindt het gek dat Nederland een verbod kent op vuurwapens. En toen in het begin van de twintigste eeuw het autobezit een grote vlucht nam, was de overheid zo verstandig om een rijbewijs verplicht te stellen en het rijden onder invloed strafbaar te maken. Niet om de vrijheid van mensen aan te tasten, maar om de samenleving voor negatieve effecten te behoeden.

Om diezelfde reden ligt een verbod op privévuurwerk voor de hand.

Het grote aantal ongelukken rechtvaardigt de maatregel om het afsteken voortaan over te laten aan professionals. De smogvorming en geluidsoverlast rechtvaardigen het beperken van het afsteken tot een paar centrale plaatsen. Niet om de drie miljoen vuurwerkconsumenten een pleziertje af te nemen, maar om de ruim tien miljoen mensen die overlast ondervinden van de huidige vuurwerkpraktijk een plezierige jaarwisseling te garanderen.

Dat voorkomt honderden ongelukken, ernstige smogvorming en enorme geluidsoverlast en zo wordt het vuurwerk wel op een aantrekkelijke manier behouden voor de oud- en nieuwviering.

Is daar voldoende draagvlak voor? Zeker wel. Uit een opiniepeiling vorig jaar bleek een meerderheid van de Nederlanders ons voorstel te ondersteunen. Ook de duizenden mensen per dag die het burgerinitiatief ‘Meer plezier met minder vuurwerk’ (www.mindervuurwerk.nl) ondertekenen, zijn een indicatie.

Natuurlijk is er ook een grote groep tegenstanders. Maar de ervaring leert dat het grootste deel daarvan zich aan de regels zal conformeren, zodra die van kracht worden. Dat hebben we in Australië en New York kunnen zien, waar eind jaren tachtig een verbod op privévuurwerk werd ingevoerd. En in eigen land wordt het aanvankelijk controversiële rookverbod, ondanks het verzet van enkele cafés, door de overgrote meerderheid al dan niet morrend geaccepteerd.

Voor de echte vuurwerkfanaten dient zich met ons voorstel zelfs een nieuwe kans aan. Als elke gemeente een vuurwerkshow gaat organiseren, zal de vraag naar professionele vuurwerkafstekers enorm toenemen. Na een basiscursus pyrotechniek kunnen de vuurwerkamateurs van nu, straks op een veilige manier een bijdrage leveren aan een spectaculaire vuurwerkshow, waar het hele dorp of de halve stad van kan meegenieten.

Het inruilen van het recht op privévuurwerk voor een centrale vuurwerkshow is een maatregel die afrekent met de forse nadelen van de huidige vuurwerkpraktijk en biedt bovendien een aantrekkelijk alternatief. Het is de sleutel tot een plezierige jaarwisseling.