Een galerie vol vagina’s

opinie Gisteren berichtte de krant dat een Haarlemmer van Marokkaanse afkomst was opgepakt omdat hij ervan wordt verdacht zijn dochtertje van vijf te hebben laten besnijden. Het was voor het eerst dat iemand in Nederland voor dit feit werd aangehouden.

Een besnijdenis heet nu een genitale verminking. Een praktijk waartegen zich maatschappelijke boosheid samenbalt, in columns, commentaren, Kamerdebatten, maar ook in pogingen tot doortastender politiek beleid. De zesde februari, vorige week vrijdag, bleek te zijn uitgeroepen tot de Internationale Dag van Zero Tolerance tegen Vrouwelijke Genitale Verminking. Misschien dat die tegen de mannelijke nog eens zal komen.

Op die vrijdag bezocht ik een atelier, voor de gelegenheid omgebouwd tot galerie, in Nieuwegein. Het atelier bevond zich in een buitenwijk, een buurt waar onrust uitbrak over plannen voor de bouw van een moskee, waarvoor nu een vergunning is verleend.

Het atelier was een klein bakstenen gebouwtje met een puntdak, ooit gebruikt als materiaalopslag van een gemeentelijke dienst. Het stond tussen de woonhuizen in, een beetje verdwaald. Erbinnen had een groep kunstenaars zojuist een nieuwe tentoonstelling ingericht, onder de titel Mea Vulva , een tentoonstelling die was ontstaan uit verontwaardiging over de besnijdenis van vrouwen, maar ook uit afkeer voor een besnijdenis van vrijwillige aard: de schaamlipcorrecties in de plastische chirurgie.

Dat was al een nogal ongelijksoortig paar, maar om het thema nog breder te maken klonk in de motivatie voor de tentoonstelling ook een protest door tegen het gebruik van het woord ’kut’ als vloek en krachtterm. Want waarom stellen we een aanduiding van het vrouwelijk geslachtsdeel gelijk aan iets dat slecht is, of verwerpelijk? De groep van ruim twintig kunstenaars wilde juist een ode brengen aan de vagina. Op de site van Mea Vulva heet de tentoonstelling ironisch: ’Mooi kut’.

Besnijdenis, plastische chirurgie, verbaal misbruik – dit moest allemaal in dat gebouwtje worden samengepakt, maar het leverde niet meer op dan een nogal eendimensionale reeks van vagina’s, geschilderde vagina’s, gebeeldhouwde, gegoten en zelfs gehandwerkte. Een van de kunstenaars had het klassieke werk van Courbet – L’origine du monde’ – gepersifleerd, kaal geschoren en dichtgenaaid.

De lokale verslaggever van het AD had nog gepoogd er een politiek relletje van te maken door een gemeenteraadslid van de SGP wakker te schudden en om commentaar te vragen. Die had er ongezien schande van gesproken.

De verslaggever had ook even naar de buren kunnen lopen, vlak naast het atelier. Daar woont de imam van de geplande moskee, een streng religieus man, achter gordijnen die immer gesloten zijn, om zijn vrouw aan het zicht te onttrekken.

Het is niet nodig om zoveel vagina’s te zien, maar die ene vrouw in haar geheel – dat zou al mooi zijn.