Als we er in 2009 nu eens echt werk van maken?

Staatssecretaris Bussemaker beloofde dat gehandicapten recht krijgen op een normaal leven. Dat moet dit jaar blijken.

Jammer dat staatssecretaris Bussemaker niet veel op heeft met gehandicaptenemancipatie. Ze had ervoor kunnen zorgen dat Nederland koploper was bij het bekrachtigen van het VN-Verdrag van Mensen met een Handicap.

In dat Verdrag is vastgelegd dat mensen met handicaps recht hebben op gelijke behandeling en dat zij in staat moeten worden gesteld om alles te doen wat een mens normaliter doet. Goed onderwijs volgen, betaald werken, gebruik maken van het openbaar vervoer, een gezin stichten enzovoort. Iets wat een staatssecretaris van volksgezondheid en welzijn zou moeten toejuichen.

Begin 2007 heeft Nederland het Verdrag weliswaar ondertekend, maar om het rechtsgeldig te maken moet het ook bekrachtigd worden. Al een jaar zegt Bussemaker dat ze er in 2009 werk van zal maken, zonder aan te geven waarom ze zolang wacht. Bijna alle andere VN-staten hebben het Verdrag allang bekrachtigd.

Met het oog op gehandicaptenemancipatie zijn Bussemakers plannen om in 2009 te bezuinigen op de AWBZ-uitgaven ook niet verkeerd, als ze dat maar zou doen om de participatie van gehandicapten in de samenleving te bevorderen.

Veel gehandicapte mensen zitten van hun vierde tot hun achttiende op een mytylschool waar alles om de handicap draait. Zij raken helemaal gehospitaliseerd en komen na hun achttiende vrijwel automatisch in een AWBZ-instelling terecht. Een groot deel van hen heeft een normale intelligentie en kan best een normaal leven leiden –als ze worden opgevoed tot zelfbewuste burgers en als ze en beroep kunnen doen op de zorg en de aanpassingen die ze nodig hebben.

De staatssecretaris zou dáár pal voor moeten staan en er bij al haar collega-bewindslieden op aan moeten dringen dat zij rekening houden met mensen met handicaps zodat zij buiten de AWBZ-instellingen een eerlijke kans hebben om hun eigen boontjes te doppen.

Doordat gehandicapte mensen buiten de instellingen wel meer individuele zorg nodig hebben, gaan de kosten omhoog. Daar staat tegenover dat ze zelf hun huur, boodschappen en andere vaste lasten betalen en hun steentje bijdragen aan de samenleving. Of die zorgkosten echt zoveel hoger zijn valt overigens nog te bezien.

Mensen die meetellen in de maatschappij voelen zich vaak beter dan mensen die zich vervelen in een verpleeghuis, waar geen aanspraak wordt gedaan op hun capaciteiten. Daarbij komt dat mensen die echt in het verpleeghuis moeten wonen dan de aandacht en zorg kunnen krijgen die zij nodig hebben. Bovendien zou Nederland op die manier al voor een groot deel voldoen aan het VN-Verdrag.

Nu laat Bussemaker mensen voor begeleiding in aanmerking komen als ze moeite hebben met bewegen en verplaatsen. Maar dat moet ze nu net schrappen. Ze kan er beter bij minister Eurlings van verkeer op aandringen dat hij haast maakt met het toegankelijk maken van het openbaar vervoer en ze moet gemeenten stimuleren om mensen te voorzien van een goede elektrische rolstoel of scootmobiel.

Daarmee stimuleert ze dat mensen met handicaps zelf de deur uitkomen en niet afhankelijk zijn van anderen. Dat is gehandicaptenemancipatie en op de lange termijn is dat goedkoper dan dat ze iedere burger met mobiliteitsproblemen een betaalde begeleider geeft.

Wat Bussemaker wel schrapt is begeleiding voor persoonlijke verzorging –precies dat wat mensen met een handicap keihard nodig hebben! Het is vrij acceptabel om een vreemde te vragen om je in of uit je jas te helpen, de deur open te houden of een pak suiker uit het schap van de supermarkt te pakken. Voor zulke dingen hoeven mensen niet aan te kloppen bij de AWBZ. En ook niet om iemand te betalen om mee te gaan shoppen. Daarvoor heeft een mens vrienden. Bussemakers heeft gelijk als ze daarin flink schrapt.

Maar je door een willekeurig medemens naar het toilet te laten helpen gaat te ver. Daarvoor klopt iemand met een handicap liever aan bij een professionele verzorger. Laat de staatssecretaris daar juist betere mogelijkheden voor creëren.

Dat zou het voor veel mensen met een handicap veel makkelijker maken om buitenshuis actief te zijn. Misschien moet Jet Bussemaker gewoon eens met mensen met een handicap gaan praten.