Albums uit een jeugd

Als er een canon was van stripverhalen dan zou de Vlaamse reeks van Suske en Wiske erbinnen een hoge plaats innemen. Het eerste verhaal verscheen al in 1945 in afleveringen achterop de De Nieuwe Standaard, de krant die nu De Standaard heet.

Inmiddels zijn we driehonderd albums verder, en zijn de jeugdjaren van generaties Nederlanders en Belgen mede gekleurd geweest door de avonturen van de twee vrienden Suske en Wiske (ze zijn geen broer en zus, en evenmin zijn ze minnaars), hun magere adoptietante Sidonia en de vrienden Lambik en Jerommeke, de een dom, verwaand en grappig, de ander ook al niet erg snugger maar loyaal en ijzersterk.

De bedenker en tekenaar, Willy Vandersteen, overleed in 1990, maar de albums waren toen allang bandwerk van de studio geworden en hoewel ze nog steeds verschijnen is de verhalende kracht van de eerste decennia sterk verminderd. Maar dat schrijft iemand die die decennia als kind beleefde en die zich nog steeds de glanzende rode stapels in de boekwinkels herinnert, waar hij met begerig oog naar keek. Het waren de jaren van nieuwe titels als ’De klankentapper’, ’De wilde weldoener’, ’De kaartendans’ (met zijn geheimzinnige, verzonken kasteel) , ’De kwakstralen’, ’Het rijmende paard’ en ’De sissende sampan’. Er verschenen wel drie titels per jaar. En telkens was zo’n verschijning een gebeurtenis. De jaren vijftig en de eerste helft van de jaren zestig, dat waren volgens deze kenner de beste jaren.

En dan spreekt het vanzelf dat uit deze periode een album is gekozen voor de allereerste digitale animatiefilm – ’De Texasrakkers’ uit 1959. Hij komt deze zomer in de bioscoop, vijftig jaar na dato dus tot leven gebracht, maar helaas, nu al weet ik dat niets dat jeugdgevoel zal kunnen oproepen, om de eenvoudige reden dat die jeugd voorbij is.

Toch ging ik uit een soort eerbetoon naar een geluidsstudio in Amsterdam om te horen hoe voor de film de Nederlandse stem van Sidonia op band werd vastgelegd.

Die stem was afkomstig van actrice Raymonde de Kuyper, die zelf uit haar jeugd een herinnering had aan ’Het Hondenparadijs’, een prachtig, hartverscheurend album inderdaad, met het hondje Tobias dat door Lambik werd aangereden en door Wiske verpleegd en dat om de mensen te redden het Hondenparadijs versmaadde.

Dat inspreken was een nauwgezet werkje waarbij van de Vlaamse stem een Nederlandse moest worden gemaakt en de ’Amai’s’ en de ’Och arme’s’ moesten worden vervangen door ’Nou ja’s’ en ’O jee’s’.

Ik haalde er later het album nog even bij en zag toen dat Sidonia er helemaal geen rol in speelde en dat dus het scenario sterk afweek van het origineel.

Erg is het niet, maar de film van straks, hoe fraai ook vormgegeven en van diepte voorzien, is niet te vergelijken met die platte, rode albums van toen, die wereld in tweekleurendruk waarin Vandersteen je onderdompelde, in stemloze verhalen die je las en herlas.