Econoom: Voer de atv-dag weer in

Volgens professor De Beer is tijdelijke arbeidstijdverkorting een goed alternatief voor de complexe deeltijd-WW. Alleen zou deze, anders dan in de jaren tachtig, selectief moeten worden ingevoerd.

Arbeidstijdverkorting, maar dan tijdelijk, kan ook in deze crisis helpen, meent econoom Paul de Beer. Hij wil de regeling uit de jaren tachtig van stal halen om massaontslagen en jeugdwerkloosheid te voorkomen.

Volgens de hoogleraar arbeidsverhoudingen, verbonden aan de Universiteit van Amsterdam, bestaat ten onrechte de indruk dat tijdens de vorige diepe crisis veel fout is gegaan. „Het enige wat je nu terughoort uit het akkoord van Wassenaar is de nullijn, het bevriezen van lonen en uitkeringen.” Er zijn echter ook best goede lessen te trekken uit de toen ingevoerde regeling voor arbeidstijdverkorting (atv), zegt De Beer. Die heeft indertijd gezorgd voor behoud van werkgelegenheid en banen voor jongeren.

Anders dan in de jaren tachtig zou de moderne atv niet algemeen moeten worden ingevoerd, maar selectief, alleen in bedrijven en sectoren die in problemen verkeren. De Beer ziet het ook uitdrukkelijk als een tijdelijke maatregel, zolang de crisis duurt. „Het vooruitzicht was toen dat er te weinig banen waren voor iedereen. Nu zie je aankomen dat er over vijf jaar te weinig mensen zijn om de vacatures op te vullen.”

De hoogleraar verwacht dat de atv een goed alternatief biedt voor de complexe deeltijd-WW. Werkgevers, vakbonden en het kabinet zijn aan het stoeien over zo’n regeling voor werknemers en bedrijven waar nu onvoldoende werk is. Doel is mensen aan het werk houden die straks als de economie weer aantrekt, hard nodig zijn. Ook atv kan zo uitwerken en dan voor alle werknemers in een bedrijf, meent De Beer. „Je hoeft geen selectie te maken wie wel en wie niet in deeltijd-WW zou kunnen.”

Wel voorziet de hoogleraar dat werknemers voor dat korter werken tijdelijk loon zullen moeten inleveren om de arbeidskosten voor hun bedrijf daadwerkelijk te verminderen. „In de jaren tachtig werd het gefinancierd door het inleveren van de prijscompensatie. Maar de inflatie lag toen op drie procent. Nu is die veel lager.”

De atv is in het huidige crisisoverleg geen thema, aldus een woordvoerder van werkgeversorganisatie VNO- NCW. „Dat neemt niet weg dat het zeker zinvol kan zijn op ondernemingsniveau te kijken naar het inleveren van loon voor vrije tijd, wat atv feitelijk is. Dit zou bijvoorbeeld kunnen bij bedrijven die nu te maken hebben met werktijdverkorting.” Maar er moet volgens hem selectief mee om worden gegaan.

Ook cao-coördinator Wilna Wind van vakcentrale FNV ziet geen belemmering om de regeling toe te passen, maar wel selectief. „Ik zie het wel op de onderhandelingstafels op bedrijfsniveau terugkomen, in ondernemingen waar zoiets past. Maar we zullen er niet zoals toen centrale afspraken over maken.”

Overigens is de invloed van de jaren tachtig nog steeds voelbaar op de lengte van onze werkweken: een fulltimer werkte in 2007 gemiddeld 38,9 uur, exclusief overuren.