Eerst de ’meidenprik’ beter organiseren, dan pas nieuwe vaccinaties

Gezondheid is voor velen het hoogste goed. Maar dat betekent niet automatisch dat mensen over hun gezondheid de verstandigste beslissingen nemen. Hoe graag wetenschappers het anders wensen, juist bij dit onderwerp wint de emotie het vaak van de ratio. De Amsterdamse hoogleraar Meijman legde deze week nog eens haarfijn uit dat dit irrationele gedrag voorkomt in alle rangen en standen, ook onder hoogopgeleiden. Het is een gegeven waar de wetenschap nu en in de toekomst rekening mee dient te houden, als zij wil dat een boodschap overkomt.

Epidemiologen en medische beleidsmakers hebben deze wijsheid helaas genegeerd toen ze een vaccinatiecampagne begonnen tegen baarmoederhalskanker. De campagne voor de ’meidenprik’ lijkt mislukt. Een veilig en gratis vaccin stuit op zoveel emotionele weerstand bij meisjes (en hun ouders) dat directeur Countinho van het RIVM moest erkennen dat er cruciale fouten zijn gemaakt in de voorlichting. Hij bleef vol onbegrip over ouders die ’emotioneel reageren’.

Nu dit probleem op tafel ligt, kan er geen sprake van zijn dat de overheid begint aan een tweede project: het vaccineren van alle pubers tegen hepatitis B, ook weer een ziekte die via seksueel contact wordt overgedragen, en waarbij het oproepen van jonge kinderen dus omgeven zal zijn met vele emoties.

De Gezondheidsraad heeft er onverstandig aan gedaan om deze week met het advies te komen alle pubers op te roepen, ook de jongens ditmaal. Minister Klink van volksgezondheid moet nog beslissen. Maar gezien de strategische missers bij de lopende vaccinatiecampagne kan hij maar één ding doen: eerst zorgen dat de campagne tegen baarmoederhalskanker beter wordt georganiseerd, en die tot een succes maken. Dan pas kan hij beslissen of er draagvlak is voor nog zo’n beladen ’puberprik’.

Hepatitis B kan dodelijke leverinfecties en -kanker veroorzaken, maar komt in Nederland relatief weinig voor. Veel sterfgevallen kunnen voorkomen worden. Maar daarbij volstaat een pragmatische aanpak: als alle baby’s voortaan worden gevaccineerd, groeit een nieuwe generatie vanzelf op zonder risico op leverinfecties. Het is niet nodig om met haastige spoed ook inhaalvaccinaties voor pubers te organiseren voor een ziekte die bij de bevolking ver van het bed staat. Dat is vragen om nieuwe moeilijkheden. Twee mislukte campagnes, dat zou pas echt een drama zijn.