Elektronisch dossier? Dat gaat nog lang duren

Minister Klink kan zijn beloftes over het patiëntendossier nooit waarmaken.

Met al te grote stelligheid heeft minister Klink van volksgezondheid de afgelopen maanden het heil verkondigd van het elektronisch patiëntendossier (EPD).

Hij begon al in november met een grote publiekscampagne rond het EPD, terwijl het systeem volgens planning pas in september 2009 operationeel zou zijn. Hij mat de vermeende voordelen van het elektronisch dossier breed uit. Op vragen van kritische journalisten klonk bezwerend dat het systeem zal werken en dat veiligheid en privacy uitmuntend zullen zijn gewaarborgd. De burger kreeg weliswaar, en dan ook nog op zeer onzorgvuldige wijze, de gelegenheid bezwaar te maken tegen opname van zijn of haar medische gegevens in het EPD, maar de indruk werd toch vooral gewekt dat alles in kannen en kruiken was en dat bezwaar maken te ontraden viel. In het kielzog van de minister heeft de landelijke patiëntenorganisatie NPCF niet nagelaten dit beeld kracht bij te zetten.

De stelligheid van de minister over de voordelen van het elektronische patiëntendossier staat haaks op de vele waarschuwingen die hij heeft gekregen. Het College Bescherming Persoonsgegevens, de Raad van State, beroepsorganisaties, ICT- en beveiligingsdeskundigen hebben onafhankelijk van elkaar de waarde van het systeem, de haalbaarheid, de veiligheid en de gebrekkige randvoorwaarden ter discussie gesteld. Geen enkel proefproject is succesvol afgerond. Doof voor de argumenten van deze experts zet Klink desondanks zijn goed-nieuwsshow voort.

De Tweede Kamer beseft gelukkig wél tijdig dat medische gegevens en privacy van burgers niet de speelbal mogen worden van de ambities van een minister met oogkleppen op.

De focus van de Kamerleden op gebrekkige veiligheid en privacywaarborgen is uiterst belangrijk. Het is echter te hopen dat zij ook alle andere onvolkomenheden in Klinks plannen opgelost wensen te zien, alvorens positief te besluiten over invoering van het EPD.

De problemen zitten in de (technische) koppeling van de zeer diverse bestaande gegevensbestanden, in het ontbreken van heldere regels rond verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid en in de ontbrekende financiering voor de invoering en het onderhoud van dit megaproject. Op dit punt toont de minister zich nu kennelijk bereid eenmalig meer geld ter beschikking te stellen. CDA-Kamerlid Omtzigt liet zich al ontvallen te hopen dat daarmee „de huisartsen over de streep getrokken kunnen worden”. Maar principiële bezwaren en structurele problemen worden natuurlijk niet afgekocht met een eenmalige subsidie.

Wie een rookverbod invoert en al moeite heeft om dat te handhaven doet er niet verstandig aan zich eigenwijs te gedragen bij een ICT-project dat zijn waarde nergens heeft bewezen en dat qua impact zijn gelijke niet kent. Het EPD heeft verregaande implicaties voor het privéleven van de burger, en brengt ingrijpende veranderingen in het medisch proces ,et zich mee. En dat pas nadat er enorme technische hobbels zijn genomen.

Een minister die, in weerwil van deskundigenadviezen uit zo diverse gremia en met zijn rug naar het veld, aanvankelijk met volle kracht zijn zin doordrijft en nu bakzeil moet halen in de Tweede Kamer is niet langer geloofwaardig. De Kamer en de burgers zijn door deze minister foutief voorgelicht. Het EPD komt er niet in september.

Het zou Klink sieren zijn consequenties hieruit te trekken.

Rob Schonck
huisarts te Velden, voorzitter stichting De Vrije Huisarts