PvdA: Laat Obama zelf oplossing Guantánamo vinden

Moet Europa gevangenen uit Guantánamo Bay overnemen? De EU-ministers van buitenlandse zaken bespreken dat vandaag. Kamerlid Martijn van Dam (PvdA) vindt hun overleg voorbarig.

’Redelijk schaamteloos’ zou Martijn van Dam een verzoek van de VS vinden om gedetineerden uit Guantánomo Bay in Europa onder te brengen. Velen zitten er zonder aanklacht of vorm van proces vast. Dat is toch echt het probleem van Amerika, vindt de de buitenlandwoordvoerder van de PvdA. „Het is aan Obama om dit op te lossen. Over hulp valt te praten, maar de bal ligt daar.”

De PvdA is niet de enige met dit standpunt. Ook regeringspartijen CDA en de ChristenUnie zijn niet voornemens de gedetineerden zomaar over te nemen, net zo min als de SP en de PVV. De PvdA heeft echter lange tijd aangedrongen op sluiting van de gevangenis, waartoe Obama nu heeft besloten. Is het dan niet logisch dat Nederland ook hulp biedt bij het onderbrengen van de gedetineerden?

„Nederland is al behulpzaam. Wij willen er bijvoorbeeld voor zorgen dat de gevangenen een eerlijk proces krijgen”, zegt Van Dam. Maar ook vrijgelaten gevangen zijn niet zomaar welkom. „Het is niet het type vluchteling dat wij graag uitnodigen. Mochten de gedetineerden onschuldig zijn, dan is het nog een hele grote stap naar de status van ’gewenst vluchteling’.”

Van Dam kan zich niet voorstellen dat Obama geen oplossing voor het vraagstuk kan vinden. De huidige discussie vindt het PvdA-Kamerlid dan ook ’prematuur’. De nieuwe president heeft nog helemaal niet aangegeven hoe hij het wil oplossen, zegt Van Dam. „Europa begint over een verzoek dat Obama nooit gedaan heeft.”

Voormalig president Bush heeft volgens Van Dam wel herhaaldelijk, informeel, gevraagd of de gevangenen in Europa konden worden ondergebracht. „Maar ik ga er niet vanuit dat Obama op dezelfde lijn zit.”

Het feit dat de Europese ministers van buitenlandse zaken vandaag, op verzoek van Portugal, over deze kwestie praten, vindt Van Dam voorbarig.

De PvdA’er benadrukt dat de VS de geloofwaardigheid van het westen behoorlijk heeft aangetast. Mocht de kwestie toch gaan spelen, dan valt er volgens hem wel wat te onderhandelen. Als tegenprestatie zou Amerika het Internationaal Strafhof kunnen accepteren. „Het gezag van heel het westen moet worden hersteld”, zegt Van Dam.

We hebben grote verwachtingen van de nieuwe president, maar laten we eerst zien of het vertrouwen dat we in hem stellen terecht is, zegt de PvdA’er. Met het sluiten van de gevangenis is een eerste stap gezet, beaamt hij. „Maar ik vind het geen goed idee om onze hulp op een presenteerblaadje aan te bieden.”