Zal de Noord-Zuidlijn er ooit komen?

Jarenlange vertraging, een forse overschrijding van de begroting, verzakkingen en nu een wethouder die opstapt. De Noord-Zuidlijn.

De aanleg van de Amsterdamse Noord-Zuidlijn heeft zijn eerste politieke slachtoffer geëist: PvdA-wethouder Tjeerd Herrema. Hij treedt af omdat hij zichzelf niet meer geloofwaardig acht.

Politiek was Herrema eindverantwoordelijk voor de lijn die van Amsterdam-Noord naar de Zuidas moet lopen. De stad kan volgens hem de aanleg van de Noord-Zuidlijn nog amper aan; de metrotunnel wordt te duur voor de hoofdstad. Daarom heeft de scheidend wethouder eerder al een subsidieverzoek bij het Rijk ingediend.

De kosten van de aanleg lopen zo hoog op, dat Herrema zich genoodzaakt ziet om zijn verantwoordelijkheid te nemen en op te stappen. Uit een recente (voorlopige) berekening blijkt dat de kosten ongeveer 290 miljoen euro hoger kunnen uitvallen dan bij de vorige raming.

Bovendien loopt de aanleg steeds meer vertraging op. Zoals het er nu voorstaat, is de oplevering op zijn vroegst in 2017, een vertraging van vijf jaar. De afgetreden wethouder Herrema zegt ’dat de organisatie achteraf gezien nog niet klaar was voor de aanleg’. Hij noemt het project ’een patiënt die zieker is dan vooraf geconstateerd’.

Wethouder Lodewijk Asscher noemt Herrema namens het Amsterdamse stadsbestuur een ’moedig en stoer bestuurder’ die ’realistisch’ met de aanleg van de Noord-Zuidlijn bezig was.

Het Amsterdamse stadsbestuur heeft een externe onafhankelijke commissie samengesteld die moet onderzoeken hoe het nu verder moet met de prestigieuze Amsterdamse metrolijn. Voormalig landbouwminister en econoom Cees Veerman gaat die commissie leiden. Deze komt nog voor de zomer met een advies.

Wethouder Tjeerd Herrema (PvdA) houdt de eer aan zichzelf, voordat de commissie kan adviseren. Het is al zeker dat de kosten voor de aanleg van de lijn nog verder zullen oplopen. Dat komt mede door de verzakkingen op het traject waarlangs de lijn wordt uitgegraven, zoals vorig jaar aan de Vijzelgracht. Bewoners van de panden daar leden hierdoor veel schade. De gemeentelijke ombudsman concludeerde dat het projectbureau de klachten van de gedupeerden onvoldoende had afgehandeld.

De collegepartijen PvdA en GroenLinks hebben om een raadsenquête gevraagd. Dat is het zwaarste middel waarmee de gemeenteraad kan onderzoeken hoe de lijn zoveel kon gaan kosten.

De commissie-Veerman kan adviseren te stoppen met de aanleg, maar het college gaat er bij monde van wethouder Lodewijk Asscher in principe van uit dat het project doorgaat. In elk geval gaan de lopende werkzaamheden gewoon door. De uitkomst van het onderzoek van de gemeenteraad kan hierin de doorslag geven.