Barendrechters hebben weinig te willen

De bewoners van Barendrecht zijn tegen CO2-opslag onder hun achtertuinen. Met een rechtzaak kunnen ze die opslag wel vertragen, maar niet voorkomen. Dat kan zelfs de gemeente niet meer.

Bewonersprotesten tegen de CO2-opslag onder Barendrecht maken juridisch gezien weinig kans: het plan zal niet voorgoed van tafel verdwijnen, meent Jos Cozijnsen, juridisch expert op het gebied van CO2-emissie. Wel zorgen rechtzaken voor jarenlange vertraging, hoge kosten en imagoschade aan de gekozen methode. Uitvoerder Shell had de proef daarom beter in onbewoond gebied kunnen beginnen, vindt Cozijnsen.

Een complete overschakeling naar ’schone’ energie is voorlopig niet mogelijk. Daarom ziet het kabinet ondergrondse opslag als goede tussenoplossing om CO2-uitstoot te verminderen. Het CO2-gas moet worden opgeslagen in een bijna leeg aardgasveld onder Barendrecht.

Het zou in Nederland de eerste keer zijn dat het broeikasgas op deze manier op land wordt opgeslagen. Uitvoerder Shell ontvang voor het project 30 miljoen euro subsidie van milieuminister Cramer. Als het doorgaat en dat is nog maar de vraag.

Om de veiligheid te toetsen, stelde de gemeente een fikse lijst met vragen op. „De feiten en cijfers die daaruit rollen, zijn fundamenteel voor onze beslissing of de opslag er wat ons betreft komt of niet”, aldus wethouder Simon Zuurbier.

De raad beslist op 29 juni, maar de bevolking heeft geen rapport nodig om een beslissing te nemen. Die is bang dat er gas vrijkomt uit de opslag en slachtoffers maakt. „Het gebrek aan ervaring met deze methode is een groter probleem dan de techniek”, denkt Cozijnsen. Hij steunt daarmee de bewering van Shell dat de opslag geen gevaar vormt voor de omwonenden. Maar hij denkt dat het toch beter is de proef in een neutraler gebied te starten, waar geen mensen wonen. Dat zou zelfs tijd kunnen schelen. „Want een rechtzaak zorgt zeker voor twee jaar vertraging. Om niet te spreken van de kosten die dat met zich meebrengt. Bovendien, als mensen zien dat het elders goed gaat, staan ze er meer voor open.” Het risico bestaat nu dat de methode door langdurige procedures in een steeds kwader daglicht komt te staan. „Terwijl het juist een milieumaatregel is waar de hele bevolking baat bij heeft.”

Op een informatieavond afgelopen woensdag bleek hoe hoog de zaak de bevolking van Barendrecht zit. Na de ingestudeerde praatjes van bestuurders en Shell, schreeuwde de overvolle zaal alle zorgen en bezwaren uit. Sommigen liepen hoofdschuddend naar buiten. De boodschap van de bewoners was eenduidig: „Er is geen ervaring met ondergrondse CO2-opslag op land. Daarom zijn wij faliekant tegen een gasbel onder onze achtertuinen.”

Zondebok van de avond was potentiële uitvoerder Shell. „Wij trekken ons die bezorgdheid natuurlijk aan”, zegt een Shell-woordvoerder. Over wat het bedrijf doet als er een rechtzaak komt, wil hij niets zeggen. Maar hij maakt wel duidelijk dat het bedrijf een gang naar de rechter zal proberen te voorkomen. Met voorlichting als belangrijkste wapen.

De kwestie rond CO2-opslag is nieuw, maar de woordvoerder herinnert zich nog goed het effect van de protesten tegen de gaswinning op de Waddenzee. „Dat proces heeft jaren gekost.” En daar zit het bedrijf niet op te wachten.