Groot ICT-project overheid onder vuur

De overheid zegt open source-software als Linux te willen propageren, maar de leveranciers ervan zijn bij een groot ICT-project op oneigenlijke wijze buitenspel gezet.

De overheid heeft bij een ICT-project van minstens 140 miljoen euro concurrenten van Microsoft geen kans gegeven. De aanbesteding was daardoor in strijd met Europese regels.

Dat stelt Michiel Leenaars, directeur strategie van NLnet, een stichting die al twintig jaar ijvert voor een open informatiesamenleving. Leenaars ontdekte dit in stukken die hij had opgeëist met een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur en dankzij eerder spitwerk van met name WebWereld.

De keuze voor Microsoft is gemaakt door het ministerie van financiën. Dat heeft de leiding bij het project ’Goud’ voor een nieuwe computerwerkplek voor 21.000 ambtenaren bij tal van ministeries. De overheid moet op last van de Tweede Kamer en Brussel juist streven naar gebruik van open source-software, zoals Linux, om niet de ’gevangene’ van Microsoft te worden.

Goud zal vermoedelijk 140 miljoen aan eenmalige kosten plus tientallen miljoenen aan vervolginvesteringen vergen. Financiën wilde zo veel mogelijk verder gaan met de software die al in gebruik was, van Microsoft. Maar dat mocht niet letterlijk geëist worden en aan de Tweede Kamer was beloofd dat anderen ook een eerlijke kans zouden krijgen.

„Om toch te voorkomen dat ongewenste voorstellen zouden worden ingediend, heeft men het project gesplitst”, aldus Leenaars van NLnet. „Eerst werd gevraagd om pc’s die goed zouden kunnen samenwerken met de software op de huidige centrale computers. Dan kom je voor die pc’s uit op Microsoft-software. Daarna werd gevraagd om nieuwe centrale computers die goed zouden samenwerken met de nieuwe pc’s.”

Het ministerie van binnenlandse zaken, dat nu de woordvoering doet voor Goud, bevestigt dat er maatregelen waren genomen. Die moesten voorkomen dat ’geheel nieuwe, nog onbekende concepten’ zouden worden aangeboden, met hoge kosten als gevolg. Maar volgens de zegsman stond dit los van ’een vermeende voorkeurspositie van Microsoft’.

Maar bij IBM is dat anders ervaren. Dat had een voorstel ingediend maar trok dat vervolgens weer in. „De technische specificaties zoals die in de aanbesteding werden voorgesteld, maakten een goede aanbieding met een op open standaarden gebaseerde oplossing van IBM onmogelijk”, aldus een zegsman. Met andere woorden: Financiën vroeg om de standaarden van Microsoft.