Niemand is immuun voor de crisis

Duurzame bedrijven krijgen wel degelijk klappen van de financiële crisis. Het beeld over hun onkwetsbaarheid en reddingsfunctie is onrealistisch. Zonnecellenfabrikant Solland Solar kijkt zelfs naar werktijdverkorting.

Solland Solar, Nederlands trots op het gebied van zonne-energie, verkeert in zwaar weer. De enige grote producent van zonnecellen ziet al zijn pril opgebouwde bedrijvigheid snel wegvallen.

„De orderportefeuille raakt leeg”, zegt directeur Jac Hanssen. „Door die drastische afname zijn we genoodzaakt de productie terug te schroeven. Onze voorraden lopen op, de prijs komt onder druk te staan. Het lijkt er sterk op dat we ons ook gaan aanmelden voor de regeling voor werktijdverkorting.”

Werktijdverkorting? Die ingrijpende stap leek tot nu toe voornamelijk te worden gezet door de grote, ’oude industrieën’, truckfabrikant Daf, staalfabrikant Corus en traditionele chemiebedrijven. Dat het Heerlense Solland Solar nu in hetzelfde schuitje zit, is extra opvallend, omdat het bedrijf sinds zijn oprichting in 2004 één groot succesverhaal was. Tussen 2005 en 2007 boekte Solland een duizelingwekkende omzetgroei van 2819 procent. De productiecapaciteit van 60 megawatt in 2007 groeide tot 170 megawatt vorig jaar. De omzet bedroeg in 2007 zo’n 100 miljoen euro. De stap naar werktijdverkorting betekent dat de omzet met tenminste 30 procent is gekelderd. Directeur Hanssen bevestigt deze ’reusachtige dip’.

Aan de duurzame bedrijven, die zoals Solland innovatief en milieuvriendelijk werken, werd tot nu toe een status van onkwetsbaarheid voor de crisis toegeschreven. Investeringen in bedrijven die werkzaam zijn op het terrein van spaarzame technieken of emissieloze energievormen zouden in deze onrustige tijd een zekere keuze zijn, voor zowel beleggers als projectontwikkelaars. Zélfs zou duurzaamheid als een remedie tegen de financiële crisis kunnen werken.

Met die boodschap kwam De Koepel, overkoepelend orgaan van 300 Nederlandse duurzame bedrijven, vorige maand ook nog naar buiten. De bedrijven kunnen zich onttrekken aan de economische neergang, dankzij de interesse voor energiezuinigheid, redeneerde De Koepel.

Joke Wessels, woordvoerder van De Koepel, komt daar nu deels op terug. „Ook wij kunnen toch niet onder de economische realiteit uit.” Wessels geeft aan dat de sector niet op een eilandje opereert. „Er is grote verwevenheid met de bouwwereld en de woningmarkt. Producten van schone techniek zijn afhankelijk van de bouwsector en de woningmarkt. Van die sectoren is bekend dat ze het zwaar hebben. Nu er minder gebouwd gaat worden en projecten worden afgeblazen, vallen duurzame projecten net zo hard af.”

Wessels noemt het aangescherpte en voorzichtige uitleenbeleid bij banken een van de belangrijkste redenen voor het stilvallen van alle economische activiteiten. En dat gaat aan duurzame bedrijven niet voorbij, beaamt topman Alex Oostvogel van het Amersfoortse windmolenbedrijf EWT (200 werknemers). „Nu de banken op hun geld zitten, missen we investeringen. Dit is een lastige periode waar we doorheen moeten, maar de onderliggende vraag naar windmolens blijft goed. EWT klopt daarom niet bij de overheid aan voor werktijdverkorting, maar voor een betrouwbaar subsidiebeleid voor groene energie.”

Kara, de enige Nederlandse fabrikant van verbrandingsinstallaties voor biomassa, kijkt bezorgd vooruit naar de tweede helft van dit jaar. „Omdat we met langlopende contracten werken, is er nu nog geen probleem”, vertelt medewerker Alexander van Hunnik. „Maar nieuwe orders vervallen of worden vooruitgeschoven. Het Almelose bedrijf met 35 man vast personeel bouwt nu twaalf verbrandingscentrales voor warmte- of stroomwinning per jaar, maar dat wordt fors minder. Kara vreest niet voor zijn voortbestaan, maar kan de vele uitzendkrachten dan niet meer aan het werk zetten.

Een woordvoerder van het Nederlandse platform Bio-energie geeft aan dat dit probleem in de hele branche speelt. „Investeringen zijn niet meer bij elkaar te krijgen. Voor de langere termijn, als de olieprijs weer stijgt en economische rust terugkeert, is de economische rol van duurzaamheid essentieel. Maar nu moet onze sector door de zure appel heen bijten, net als alle andere.”