Crises dwingen tot andere aanpak

Het roer moet om in de economie en in ons consumptiepatroon. Er is durf nodig om te kiezen voor duurzaamheid, solidariteit en vrede. Aldus het appèl van dertig prominenten.

Grootschalige steun aan de industrie is ’rampzalig’, net als een terugkeer naar de bestaande consumptiepatronen. Juist nu moeten politiek en samenleving keuzes maken gericht op duurzaamheid, solidariteit en vrede. Dit betogen dertig vooraanstaande wetenschappers, politici en experts uit de hoek van milieu, ontwikkelingssamenwerking en kerken.

Onder anderen oud-minister Jan Pronk, voormalig bewindvoerder van de Wereldbank Herman Wijffels en directeur Farah Karimi van OxfamNovib onderschrijven het ’Appèl van Antwerpen’ dat het Platform Duurzame en Solidaire Economie vanmiddag naar buiten brengt. Daarin roepen ze op tot een fundamentele bezinning op de huidige economische, ecologische en sociale crises.

Ze uiten hun zorg dat „automatisch de weg van meer milieu verwoestende en ongelijkheid bevorderende materiële consumptie” wordt ingeslagen. De prominenten dringen aan op een ’nieuw en breed samenlevingsberaad’, een urgentieprogramma voor de aanpak van de crises en meer durf in beleid en inzet van technologie.

In het internationaal overleg, zoals de komende klimaattop in Kopenhagen, zou de Nederlandse regering haar nek moeten uitsteken. Het appèl vloeit voort uit een conferentie in Antwerpen en is een vervolg op een bijeenkomst in Tilburg.

Ook in een ander gezelschap met onder anderen prinses Máxima klonk de roep om koersverandering. In elk rijk land moet tien dollar op een vat olie worden geheven teneinde het klimaatprogramma te financieren dat eind dit jaar in Kopenhagen moet worden opgesteld. Dat zei Achim Steiner, topman van het milieuprogramma van de Verenigde Naties (UNEP) gisteren in Zeist.

Steiner was daar naast Máxima een van de twee sprekers bij de oprichting van de Global Alliance for banking on values, een netwerk van maatschappelijk betrokken banken. Steiner maakt zich grote zorgen over de financiering van het klimaatprogramma, dat als opvolger moet dienen voor het lopende Kyoto-protocol. Er wordt voor 3000 miljard dollar aan stimulering van de economie besteed, terwijl volgens hem niemand weet welk effect dat bedrag heeft.

Hij bepleit dat een deel van het geld niet wordt besteed aan het overeind houden van het huidige economische model, maar aan de transformatie naar een economie die minder afhankelijk is van olie. Voor de aanpassingen aan de klimaatverandering is jaarlijks 100 tot 150 miljard dollar nodig en de financiering daarvan dreigt in gevaar te komen. Vorig jaar augustus werd voor een vat olie nog 149 dollar per vat betaald. Een opslag van 10 dollar in de rijke wereld bovenop de huidige olieprijs van rond de 40 dollar moet volgens Steiner haalbaar zijn.