1* Herman Wijffels

Herman Wijffels laat per mail weten het ’mooi’ te vinden om bovenaan de lijst te staan. De oud-Rabobanktopman noemt Pieter Winsemius, met wie hij vrijwel gelijk is geëindigd, uitstekend geschikt om namens de kop van de lijst commentaar te geven.

Wijffels is net gestopt als bewindvoerder van de Wereldbank in Washington, zijn zoveelste gezaghebbende functie, en geniet van een ’time-out’ in Nieuw-Zeeland.

Vlak nadat duidelijk werd hoe groot de impact van de kredietcrisis is, had Trouw een groot interview met de prominente CDA’er. Hoe erg het ook is dat veel mensen hun baan, spaargeld en soms zelfs huis kwijtraken, Wijffels hoopt op een nieuw evenwicht: „We moeten naar een nieuw bewustzijnsniveau waarin respect voor leven centraal staat, het menselijke en al het andere. Ecologie en het sociale zijn daarin geen randvoorwaarden meer voor een goede economie, maar de basis van een gezonde economie.”

Anders dan Winsemius, is Wijffels nooit minister geweest. Hij kreeg drie keer een ministerspost aangeboden, zegt hij, maar de prominente CDA’er heeft nooit een politieke functie geambieerd. De katholieke boerenzoon wilde de ruimte hebben om zijn eigen mening te geven.

Wijffels staat te boek als spiritueel; hij vindt in prinses Irene een geestverwant en is lid van haar Natuurcollege. Die aandacht voor natuur en omgeving heeft hij al zijn hele leven; hij vertelde in 2005 hoe hij als jongen op zijn rug in het gras lag te luisteren naar de leeuweriken. „Dat gaf een enorm gevoel van verbondenheid en geborgenheid, een kosmische ervaring.”

Wijffels weet dat die kant van hem wel eens vreemd wordt gevonden. „Maar ik bleef altijd geloofwaardig, omdat ik zoveel jaren een grote, financiële tent heb geleid.”

Van 1981 tot 1999 werkte hij bij de Rabobank, daarna was hij voorzitter van de Sociaal-Economische Raad. Hij is apetrots dat ’zijn’ bank als oase van rust uit de crisis komt. „In mijn Rabotijd heb ik me er hevig tegen verzet dat de bank in de marktgolf mee zou gaan.” Leidend in zijn denken is dat de economie draait om de behoeftes van mensen. De financiële sector moet daaraan dienstbaar zijn, in plaats van al het geld naar zich toe te trekken.

Hoe groot zijn invloed is bewees hij tevens toen hij als informateur in 2006 de kemphanen Bos en Balkenende om de tafel kreeg. Het leidde tot een beleidsakkoord met veel aandacht voor duurzaamheid.

Of hij ook de doener is die gaat zorgen dat er echt iets gaat gebeuren? Wijffels heeft ondanks zijn pensioengerechtigde leeftijd beloofd van wel. „Ik blijf hoe dan ook actief om de overgang naar een nieuwe cultuur te bevorderen.”