Financiële onkunde

Onderzoekers van de Hogeschool Utrecht opperden vorige week dat docenten een grote invloed kunnen hebben op de financiële kennis en vooral ook geldproblemen van leerlingen. Pim van Heijst en Stijn Verhagen hebben in hun onderzoek vastgesteld dat leerlingen niet alleen open staan voor lessen in financieën, maar er ook echt daadwerkelijk iets aan zouden kunnen hebben. Een vreemde conclusie, zo luidt de algemene consensus op mijn eigen school, want wij kunnen ons toch maar moeilijk voor stellen op een dergelijk gebied naar onze docenten te willen ‘luisteren’.

Allereerst is er een handjevol scholieren dat niet in de financiële kunde van leraren gelooft, simpelweg vanwege hun ‘slechts’ gemiddelde lonen en dus vaak niet erg risicovolle geldgerelateerde ondernomen stappen. Vanwege vergaande puberale arrogantie wordt door sommigen onder ons geen mens zonder Mercedes of thuissauna in staat geacht goede financiële moves te maken.

Maar los van het feit dat leraren niet als de meest financieel gezien succesvolle mensen bekend staan, zou het volgens vele leerlingen ook gewoon pijnlijk zijn zo overduidelijk hun opvoedrol te erkennen. Bepaalde opvoedkundige onderwerpen die in een gehele schoolcarrière vaak niet meer dan eenmalig worden aangekaart, zoals alcohol- en drugsgebruik, wekken al genoeg chaos op in de gemiddelde middelbare schoolse klas. De financiële educatie die de Utrechtse onderzoekers aanraden, zou op structurele basis plaatsvinden en dus wel erg confronterend uitpakken. De gemiddelde leerling houdt namelijk nog altijd stug vol over twintig jaar geen enkel door docenten geïnitieerd gedrag te vertonen. Toegeven dat we tegen die tijd misschien een enkel trekje van onze ouders vertonen, is immers al ernstig genoeg.

Een ander gevolg van het ‘financieel spreekuur’ waar over wordt gepraat, is dat we allerlei details zouden moeten delen met onze leraren. De meeste leerlingen hebben toch zekere details die ze liever niet met docenten zouden willen delen. Als brutaal uitgevallen kind wil je niet ook nog eens de stempel “geldsmijter” toegereikt krijgen, en de leraar die jij al maanden wil vragen om een letter of recommendation voor Oxford of Yale hoeft eigenlijk niet te weten over je financiële moeilijkheden.

Op zich kan er van uit gegaan worden dat de meeste docenten enigszins discreet met bepaalde gegevens om zullen gaan, maar de misschien irrationele angst dat men in sommige gevallen staat te popelen informatie naar buiten – of erger nog, naar je ouders – te brengen blijft bestaan.

Meer dan wat dan ook kwam bij ons de vraag op waar het advies eigenlijk over zou moeten gaan. De groep middelbare scholieren, die te midden van o.a. ROC-studenten werd onderzocht, heeft immers vaak nog geen huur of elektrarekening om zich zorgen over te maken.

Sure, het aantal leerlingen dat het wekelijks voor elkaar krijgt dik rood te staan op zowel kleed- als spaarrekening blijft zelfs onszelf verbazen en ook het verdacht hoge percentage van ons geld dat in uitgaan en heerlijk ongezond eten verdwijnt, zou misschien wel ietsje lager kunnen. Maar alsnog lijkt ons dat de aankoop van te dure outfits en verslavingen aan Turkse pizza’s meer iets voor een ouderlijke preek, dan een schoollesuur is.