CDA-voorzitter: nog twijfels en vraagtekens

Voordat er een minderheidskabinet van VVD en CDA met gedoogsteun van de PVV zit, moeten nog „twijfels en vraagtekens" worden weggenomen bij de christendemocraten. Dat zei waarnemend partijvoorzitter Henk Bleker van het CDA zaterdag in het radioprogramma Tros Kamerbreed. Hij maakte duidelijk dat de onderhandelingen die gaan beginnen over een rechts kabinet nog geen gelopen race zijn.

Zo moeten volgens Bleker in een regeerakkoord tussen VVD en CDA principes als vrijheid van godsdienst en vrijheid van onderwijs „klemvast” zijn verankerd, omdat de PVV standpunten over moslims niet afzwakt. Bovendien stelde hij dat zijn partij en de VVD nog verschillend denken over de vraag op welke wijze bezuinigingen en hervormingen moeten worden doorgevoerd om de overheidsfinanciën op orde te krijgen. „Er zal nog het nodige water door de Rijn moeten”, aldus Bleker.

De partijvoorzitter zei vertrouwen te hebben „in de taxatie” van fractievoorzitter Maxime Verhagen van het CDA in de Tweede Kamer dat er een basis is om te onderhandelen met VVD en PVV. Het is volgens hem aan Verhagen om ervoor te zorgen dat aan het eind van de onderhandelingen de twijfels en vraagtekens voor het CDA zijn weggenomen in een akkoord. Verder wees Bleker erop dat de partij een congres organiseert, waarbij CDA-leden een concept-akkoord „nog van a tot z onder de loep nemen” en nog kunnen afwijzen.

CDA-Kamerlid Ad Koppejan stelde zaterdag ook nog dat er een extra opdracht voor de fractie ligt in de onderhandelingen om ervoor te zorgen dat tegenstellingen worden overbrugd. Volgens hem is er nu „meer dan ooit behoefte aan christelijk sociale politiek die verbindt”, gezien de situatie in Nederland. Daarmee bedoelt hij „dat momenteel op alle fronten tegenstellingen toenemen”, zowel economisch als door het uitsluiten van moslims door de PVV. Juist het CDA kan in zijn ogen helpen de verschillen te overbruggen door te gaan regeren. „Juist in deze tijd is het belangrijk verantwoordelijkheid te nemen”, aldus Koppejan.

Reacties uit de regio's

Ook CDA-prominenten in de regio's staan niet te juichen bij een eventuele samenwerking met de PVV.

De Limburgse gedeputeerde Ger Driessen zette zaterdag grote vraagtekens bij de plannen. „Het is niet verstandig wat nu gebeurt”, zei hij. „Dit betekent dat we in de Tweede Kamer afhankelijk zijn van de PVV en in de Eerste Kamer van de oppositie.” In de senaat heeft de beoogde coalitie geen meerderheid. „Dit is niet stabiel en doet bovendien geen recht aan de verkiezingsuitslag.”

„Als er gekozen moet worden uit twee kwaden, zie ik liever een kabinet van VVD en PVV met gedoogsteun van het CDA, dan actieve deelname door het CDA aan een minderheidskabinet”, aldus Driessen. „Het CDA heeft flinke klappen gekregen. We moeten even een stap terug doen. De PVV is de winnaar en die heeft het recht en de plicht om zitting te nemen in een regering.”

Overigens liet het bestuur van het CDA in Limburg zaterdag in een verklaring weten de onderhandelingen met de VVD en PVV te steunen.

Leo Born, regionaal partijvoorzitter in Flevoland, liet zaterdag weten gemengde gevoelens te hebben bij de plannen voor een minderheidskabinet. „Ik krijg hier een beetje buikpijn van, maar er zijn weinig andere opties Samen met de PVV in een kabinet zitten is voor ons uitgesloten, maar parlementair gezien is een minderheidskabinet een zwakke basis; er hoeft maar weinig mis te gaan”. Volgens Born is het nog maar afwachten of er inderdaad een minderheidskabinet zal komen waaraan het CDA deelneemt. „Het partijcongres beslist”, aldus Born.

Voorzitter Henk Klaver van de CDA-Statenfractie in Drenthe noemt de plannen voor een minderheidskabinet een noodzakelijk kwaad. „Dit is geen hoofdprijs. Maar voor het CDA is dit de enige manier om de eigen identiteit het minst geweld aan te doen en discutabele onderwerpen buiten het kabinet te houden.”

De Groningse CDA-Statenfractievoorzitter Patrick Brouns is er geen voorstander van dat zijn partij gaat regeren na de verkiezingsnederlaag op 9 juni. „Maar het CDA kan niet eeuwig aan de zijlijn staan. De partij moet nu verantwoordelijkheid nemen”, aldus Brouns.