Transparantie rond Europese bankentest smaakt naar meer

Met spanning werd uitgekeken naar de resultaten van de Europese stresstests voor de banken. Nu die er eenmaal zijn, reageren de financiële markten uitgesproken lauw. Dit terwijl er toch reden zou moeten zijn voor enige vreugde. Het overgrote deel van de banken slaagde voor de lakmoesproef voor financieel zwaar weer: recessie, instortende aandelenmarkten, kelderende huizenprijzen en oplopende werkloosheid. Meer dan negentig procent van de geteste banken kan in zulke omstandigheden wel tegen een stootje, zo blijkt uit de tests.

Dat er desondanks zo lauw op deze gunstige uitkomsten wordt gereageerd, is begrijpelijk. Want er valt veel op de stresstest af te dingen. Zo zijn de Europese toezichthouders uitgegaan van de huidige financiële buffers die banken moeten aanhouden. Zou al zijn gewerkt met verwachte nieuwe, strengere eisen, dan waren waarschijnlijk veel meer banken voor de test gezakt.

Maar het belangrijkste voorbehoud bij deze stresstest is wel dat geen rekening werd gehouden met een eventueel bankroet van landen. Juist de onrust over het mogelijke omvallen van Griekenland, en vervolgens ook Portugal en Spanje, was immers dit voorjaar de acute aanleiding voor de stresstest.

De Europese toezichthouders hebben echter besloten met dergelijke rampscenario’s geen rekening te houden. Dit omdat sinds dit voorjaar duidelijk is geworden dat de Europese Unie geen lidstaten zal laten omvallen. Met dat doel werd een gezamenlijk vangnet van 750 miljard euro in het leven geroepen.

Maar zelfs die Europese eendracht is niet genoeg om de Europese financiële sector te overtuigen. Zo kan Griekenland zelf weer geld lenen, maar alleen tegen een nog altijd fors rentetarief. De zorgen over de internationale financiële stabiliteit zijn hardnekkig, en zullen door deze beperkte stresstests niet verdwijnen. Hetzelfde geldt, valt te vrezen, voor het wantrouwen tegen banken: daarvan blijft nog wat ongewis hoe stevig ze nu werkelijk in hun schoenen staan.

Toch zijn de Europese stresstests niet nutteloos. Hoewel geen middel om de rust op de financiële markten als bij toverslag te herstellen, is de Europese Unie er toch maar mooi in geslaagd om in korte tijd tot overeenstemming te komen over de test. Inclusief openbaarmaking van de werkwijze en de resultaten, ondanks aanvankelijk verzet hiertegen van met name Duitsland. Een dergelijke mate van transparantie smaakt naar meer.