Wie is verantwoordelijk voor minder pensioen?

Wanbeleid? Nee hoor, daaraan ligt het niet dat veertien pensioenfondsen waarschijnlijk moeten korten. Deze week wilde geen hoogleraar, vakbondsman of pensioenkoepeldirecteur wijzen naar de bestuurders van een fonds.

Als redenen voor de extreem lage dekkingsgraden wezen ze naar de lage rentestand, de oplopende levensverwachting of de plotselinge crisis.

Logisch, dat deze deskundigen zich nog niet waagden aan uitspraken over pensioenfondsbestuurders. Zij wisten immers niet welke fondsen getroffen zijn. Wel vervelend overigens, vond ook de directeur van de koepel van ondernemingspensioenfondsen Frans Prins. Om paniek te vermijden riep hij de bestuurders van de getroffen fondsen op om zich zo snel mogelijk bekend te maken.

Langzamerhand horen we namen. Het bedrijfstakpensioenfonds voor de kleinmetaal PME, een van de vier grootste van Nederland, moet korten. Net als het bedrijfstakfonds voor de verf- en drukinktindustrie (SBVD). De beroepsfondsen voor notarissen (SNPF), voor medewerkers in het notariaat (SBMN) en voor apothekers (SPOA) hebben zich ook bekendgemaakt. Van de ondernemingsfondsen zijn Total, Ballast Nedam en Nutreco in de problemen.

Topbankiers die hun bank in de problemen brachten, zijn al aan de schandpaal genageld. Maar bijna niemand kent de pensioenfondsbestuurders. Ook onder hen rollen inmiddels koppen.

Ben van der Berg, voorzitter van het pensioenfonds voor het notariaat, is onlangs opgestapt. Zijn vertrek staat volgens het fonds los van de noodzaak om minstens 8,4 procent te korten, maar vakblad Investment & Pensions Europe meldt wat anders. Van den Berg was niet zo sterk in communicatie. Bovendien was het bestuur volgens interne toezichthouders te weinig pro-actief, zo meldt het blad.

Bij pensioenfonds PME zijn onder druk van De Nederlandsche Bank (DNB) dit jaar zes van de veertien bestuursleden verdwenen. Voor hen in de plaats zijn twee deskundigen aangesteld. Niet langer hebben bestuurders uit de gelederen van de vakbonden of werkgeversorganisaties het voor het zeggen; financiële experts hebben de leiding overgenomen, onder wie een voormalig financieel directeur van pensioenuitvoerder PGGM.

Deskundigheid van het bestuur wordt alleen maar belangrijker als de problemen groter worden. 340 pensioenfondsen hebben herstelplannen moeten inleveren bij DNB. Op 31 december wordt de balans opgemaakt en bezien of het herstel volgens plan verloopt. Nieuwe kortingen zijn dan mogelijk.

De commissie-Frijns pleitte vorig jaar voor deskundigen in het pensioenfondsbestuur. DNB viel haar dankbaar bij. Als het aan de centrale bank lag, zouden er alleen maar experts in de besturen zitten. Van 600 fondsen zouden we terug moeten naar 100, om makkelijker bestuurders te kunnen vinden.

Zo’n vaart zal het niet lopen. Pensioen is in feite uitgesteld loon, werkgevers en werknemers zullen daarom de baas blijven. Maar zij zijn gebaat bij meer expertise in hun gelederen.