Wilders aan tafel in formatie

Het is zo goed als zeker dat VVD, CDA en PVV volgende week onderhandelingen beginnen over de vorming van een kabinet. Daarbij komt een meerderheidsregering van de drie partijen aan de orde, maar ook de mogelijkheid van een minderheidskabinet: VVD-CDA met gedoogsteun van de PVV.

De drie onderhandelaars Mark Rutte, Maxime Verhagen en Geert Wilders waren gisteren vrijwel klaar met hun 'informele besprekingen', die ze de afgelopen dagen voerden op verzoek van informateur Ruud Lubbers. Vanmiddag hakken ze met hun Kamerfracties de knoop door.

Bronnen uit de drie partijen voorspellen dat de volgende fase in de vastgelopen kabinetsformatie zal worden gehouden met Geert Wilders aan tafel. Wilders kwam aan het begin van de formatie aan de zijlijn te staan omdat het CDA toen weigerde aan te schuiven bij VVD en PVV.

Binnen de VVD bestaat voorkeur om Wilders te laten meedoen aan een meerderheidskabinet van drie partijen. Mocht het uitdraaien op een minderheidskabinet met gedoogsteun van de PVV, dan zullen VVD en CDA als voorwaarde stellen dat Wilders het regeerakkoord mede ondertekent. In dat geval krijgt Wilders vanuit de Tweede Kamer toch verantwoordelijkheid voor het voortbestaan van het kabinet-Rutte.

Het CDA besloot vorige week alsnog met de PVV en de VVD te gaan praten, al moesten het vrijblijvende gesprekken zijn. Het bleef gisteren onduidelijk wat Wilders daarin aan Verhagen heeft toegegeven. Het CDA eiste dat de PVV zou beloven dat de vrijheid van godsdienst ook voor moslims geldt. PVV-wensen als etnische registratie, koranverbod of belasting op hoofddoekjes mogen van het CDA niet worden ingebracht.

Om te laten zien dat de christen-democraten niet staan te springen om met Wilders te regeren, werd gisteren in het CDA benadrukt dat in de fractie nog altijd een nee kan klinken. VVD- en PVV-politici rekenen er echter op dat ook Verhagen een positief advies aan zijn fractie geeft.

Lubbers wil uiterlijk morgennacht een uitslag. Willen de drie partijen aan tafel, dan wordt de vraag of Rutte als kandidaat-premier de formatie gaat leiden. Ook de terugkeer van oud-informateur Rosenthal namens de VVD wordt voorspeld.