Sarkozy pakt zigeuners hard aan

De maatregelen liegen er niet om: onmiddellijke sluiting van driehonderd illegale kampementen, aanscherping van het uitzettingsbeleid en systematische belastingcontroles. Dat is de uitkomst van het ’zigeuneroverleg’, dat president Sarkozy woensdagavond voerde met een aantal betrokken ministers en topambtenaren.

Aanleiding was een reeks incidenten in Saint-Aigan, een stadje van 4300 zielen in de Loire-vallei. Hier beroofden Miguel en Luigi, twee jonge zigeuners, op 17 juli een bewoner van het 20-eurobiljet dat hij kort daarvoor had gepind.

Later op de avond werden de twee in hun auto aangehouden door gendarmes. Miguel stopte, maar gaf gas op het moment dat één van de agenten het portier wilde openen. Deze werd meegesleept, waarop zijn collega een schot loste dat Luigi dodelijk verwondde.

Hierbij bleef het niet. Nadat het nieuws van Luigi’s dood in het naburige zigeunerkamp was doorgedrongen, werd een wraakactie op touw gezet. Zo’n veertig vrienden en familieleden bestormden de gendarmerie van Saint-Aignan met bijlen en ijzeren staven (overigens zonder dat hierbij iemand werd verwond). In het centrum werden bushokjes, auto’s en verkeerslichten in brand gestoken. Bomen werden met kettingzagen omgehaald.

De Franse publieke opinie reageerde geschokt, vooral omdat juist datzelfde weekeinde hevige rellen woedden in de Zuid-Franse stad Grenoble.

Daar schoten jongeren in de probleemwijk La Villeneuve met scherp op de politie. Dat was weer een reactie op de dood van Karim Boudouda, een 27-jarige bewoner van de wijk die na een overval op een casino verzeild raakte in een fataal vuurgevecht met de politie.

Het Elysée reageerde direct. Eerst werd in Grenoble de zittende prefect vervangen door een gekende houwdegen; vervolgens was de zigeunergemeenschap aan de beurt. Die is, op zijn zachtst gezegd, niet erg te spreken over de aankondigde represailles.

’Een oorlogsverklaring’, noemde de koepelorganisaties van Franse zigeuners die gisteren. „Frankrijk staat er slecht voor, Sarkozy staat er slecht voor, dus probeert hij de publieke opinie te bespelen door een makkelijk doelwit uit te kiezen”, stelde Samir Mile van de Roma-belangenvereniging Voix des Roms. Mile verwees daarmee naar Sarkozy’s neiging te tamboereren op het thema ’veiligheid’ op momenten dat zijn populariteit een oppepper kan gebruiken.

Dominique Sopo van mensenrechtenorganisatie SOS Racisme sprak van ’het festival van de meest versleten clichés’ en stelt dat Sarkozy nooit de fout van een enkeling een hele groep had mogen aanwrijven. Hij wijst erop dat de Franse staat de wettelijke verplichting om steden van meer dan vijfduizend inwoners uit te rusten met voorzieningen voor rondtrekkende zigeuners slechts zeer mondjesmaat nakomt.

Ook vanuit de oppositie klinken verontwaardigde geluiden. „De incidenten in Saint-Aignan hadden moeten blijven wat ze zijn: misdrijven die als zodanig door justitie behandeld moeten worden”, zo stelde een woordvoerder van de Parti Socialiste. „Maar in plaats daarvan creëert Sarkozy een amalgaam tussen zigeuners, illegale immigratie en veelsoortige geweldsdelicten.”

Geconfronteerd met dit spervuur van verwijten probeerde Luc Chatel gisteren de zaak te kalmeren. Volgens de regeringswoordvoerder is het nooit Sarkozy’s bedoeling geweest een bevolkingsgroep te stigmatiseren. De president wilde volgens Chatel slechts een antwoord formuleren op een ’probleem’.