Wilders gedoogt maar al te graag centrum-rechts kabinet

Al in januari 2010 dacht PVV-leider Geert Wilders eraan gedoogsteun te leveren aan een VVD-CDA-kabinet. In april herhaalde hij dat. Direct nadat hij verkondigde ministers te willen leveren, zei Wilders dat als dat niet lukt, de PVV gedoogsteun wil geven. Waarom wil Wilders zo graag gedogen?

De PVV-leider wordt geïnspireerd door de populistische Dansk Folkeparti, het Deense equivalent van de PVV, die sinds 2001 via gedoogsteun drie achtereenvolgende minderheidsregeringen heeft gedwongen strenge immigratiewetten in te voeren, net zoals Wilders wil. Ook in Noorwegen, Zweden en Canada komen minderheidskabinetten regelmatig voor. En zij kunnen lang stand houden als er maar een ideologische meerderheid in het parlement is.

Bij een minderheidskabinet van VVD en CDA met steun van PVV zullen ze het snel eens worden over gezamenlijke wensen: geen kilometerheffing, in stand houden van de hypotheekrenteaftrek, een tweede kerncentrale en meer asfalt.

En daar waar VVD en CDA het met de PVV oneens zijn, hoeven ze niet per se tot een moeizaam akkoord te komen. Ze kunnen afspreken dat Wilders bijvoorbeeld mag blijven strijden tegen het verhogen van de AOW-leeftijd, terwijl het minderheidskabinet toch hiervoor een meerderheid verkrijgt via andere partijen. Op die manier wordt veel geruzie binnen een kabinet voorkomen en kan Wilders evengoed afstand nemen van de regering.

VVD en CDA zullen echter willen voorkomen dat de PVV vanuit de Kamer te veel en te vaak vrijuit tegen het kabinet te keer kan gaan. Daarom zal hij het regeerakkoord wel mee moeten tekenen, ook als hij de gedoogrol kiest.

De belangrijkste reden voor Wilders om een centrum-rechtse minderheidsregering te steunen, lijkt echter dat hij op die manier tegenhoudt dat de PvdA aan de macht komt. Hij verafschuwt de ’linkse elite’. Doordat de PVV geen ministers hoeft te leveren, kan Wilders daarbij verder met de sollicitatiegesprekken van PVV-kandidaten voor de Provinciale Statenverkiezingen. De PVV heeft moeite voldoende bekwame mensen hiervoor te vinden.

Hiermee wordt de optie van een minderheidskabinet realistischer. CDA-onderhandelaar Maxime Verhagen suggereerde vorige week een andere mogelijkheid: een VVD-PVV-kabinet met gedoogsteun van de christen-democraten, dat ook meer recht doet aan de verkiezingsuitslag. Maar het zag er gisteren niet naar uit dat die variant wordt gekozen.