’In therapie’: acteurs en dialogen ijzersterk

Er zijn nog maar vier afleveringen op het scherm geweest, maar ’In therapie’ (NCRV) mag nu al worden gerekend tot de parels van het tv-seizoen. De vorm waarin dit drama is gegoten, is gewaagd: een psychotherapeut en een cliënt tegenover elkaar in een spreekkamer, meer niet. Een dergelijke ’saaie’ enscenering kan alleen maar blijven boeien bij de gratie van uitmuntende acteurs en ijzersterke dialogen.

Gekozen is voor een cast van merendeels toneelacteurs, zoals Halina Reijn, Carice van Houten, Jacob Derwig en Frederik Brom. Het risico van toneelacteurs op tv is dat ze, gewend zijnde aan de wetten van het theater, gekunsteld kunnen overkomen, wat zeker in een realistisch bedoeld drama als ’In therapie’ een ramp zou zijn. De taal die in deze reeks wordt gesproken is echter levensecht, soms op het rauwe af.

Het is, voor zover ik weet, de eerste keer dat drama in deze vorm op de Nederlandse tv is te zien, maar toch is het helemaal niet nieuw. Naar het voorbeeld van de klassieke tragedie kent ’In therapie’ eenheid van tijd (alles speelt zich af binnen een beperkte tijd), plaats (slechts één decor) en handeling (slechts één hoofdthema). Zoals in het klassieke drama de toeschouwer zich aan de hand van een enkele monoloog een hele veldslag voor het oog moet proberen te toveren, zo heeft Lara (Reijn) slechts woorden tot haar beschikking om haar echtelijke ruzie tot leven te wekken.

Ze doet dat zo beeldend dat de kijker de potten en pannen door de keuken ziet vliegen. Het spannende van dit tekstdrama, een bijna letterlijke bewerking van het Amerikaanse ’In treatment’, is dat het perspectief steeds een andere, verrassende wending neemt. Lara vertelt psychotherapeut Paul (Derwig) dat haar man een ultimatum stelde, maar gaandeweg de uitzending is het maar zeer de vraag of niet veeleer het omgekeerde het geval is. En bij F16-piloot Aron (Dragan Bakema) weet de zielenknijper een onverwacht schuld-en-boete-verband te leggen tussen diens bombardement op een islamitische school in Kandahar en zijn hartaanval korte tijd later.

Een ander NCRV-programma waarover ik enthousiast ben, is ’On air’. We kennen Harm Edens vooral als de satiricus van ’Dit was het nieuws’ en presentator van het lichtere werk, maar ook als interviewer komt hij goed uit de verf.

Hij plaatst niet zichzelf in het middelpunt en vermoeit de kijker niet met geforceerde grappigdoenerij, wat bij komieken die het serieuze genre opzoeken vaak het geval is, maar stelt gewoon goed voorbereide vragen. En hij maakt de onderwerpen breed. Heeft hij een interview met het ’zeilmeisje’ Laura, dan komt ook haar grootmoeder aan het woord, alsmede enkele passanten op Schiphol. De nabijheid van de luchthaven geeft deze talkshow een internationaal en zomers tintje.

Wat ’On air’ ook bewijst, is dat het helemaal niet nodig is om met drie, vier gasten tegelijk aan tafel te zitten, zoals bij veel praatprogramma’s het geval is. Gewoon één-op-één-interviews, rustig en actueel, maar zonder hijgerigheid. Woensdagavond begon de show een uur later. Oorzaak: de Champions League. Heel erg dat alles voor voetbal moet wijken.