’Kim Jong-il werkt in China aan opvolging’

De Noord-Koreaanse leider Kim Jong-il is voor de tweede keer in korte tijd op bezoek geweest in China. Dat zou te maken hebben met een belangrijk congres van de Arbeiderspartij in september, waar de 68-jarige Kim zijn zoon Kim Jong-un sterker wil positioneren als opvolger.

Aan de orde kwamen ongetwijfeld financiële steun, de deplorabele staat van de Noord-Koreaanse economie, nucleair overleg en de opvolging in de Kim-dynastie. Er gingen zelfs geruchten dat Kim Jong-un op dit reisje present is geweest.

China is al jaren Kims laatste steunpilaar. Het land blijft uit vrees voor onrust in de regio, het stalinistische bolwerk ondanks alle misstappen steunen. Zo is momenteel de Chinese nucleaire gezant Wu Dawei in de Zuid-Koreaanse hoofdstad Seoul, nadat hij vorige week Pyongyang in Noord-Korea aandeed.

Het is China’s poging om de twee Korea’s over te halen weer aan het zeslandenoverleg mee te doen. Daar wordt gepraat over nucleaire ontwapening van het Noorden. Om eisen te kunnen stellen, stapt Noord-Korea met regelmaat uit het overleg. Maar nu heeft ook Zuid-Korea er geen zin meer in, omdat in maart een Zuid-Koreaans marineschip zonk – waarschijnlijk door een Noord-Koreaanse torpedo – en 46 doden vielen.

Kim Jong-il bezocht gisteren een middelbare school in Jilin, in Noordwest-China. Zijn vader Kim Il-sung ging daar tussen 1927 en 1930 naartoe, in de tijd dat het een broeinest was van revolutionair verzet tegen de Japanse bezetters.

Zondag is het honderd jaar geleden dat de Japanse annexatie van Korea begon. Noord-Korea heeft daaraan al diverse evenementen gewijd, en het bezoek van Kim aan deze streek kan daarvan het hoogtepunt zijn. Het benadrukken van grootvader Kim’s zogenaamde ’belangrijke rol’ in de onafhankelijkheidsstrijd is vaste prik in de mythologisering van de Kims en maakt een opvolging door een Kim-nazaat onvermijdelijk.

In mei ontmoette Kim Jong-il de Chinese president Hu Jintao. Ditmaal zou vice-president Xi Jinping naar Jilin komen. China wil er zeker van zijn dat ook Kim Jong-un de bilaterale betrekkingen serieus neemt.

„Op het partijcongres in september zullen we zien of Kim de economie vóór het leger wil laten gaan”, zei Cui Yingjiu, een emeritus professor Koreaans aan de Peking Universiteit, die banden heeft met de Noord-Koreaanse elite. Defensie slokt al decennia een fors deel van het karige budget op.

Gisteren en eergisteren was de Amerikaanse oud-president Jimmy Carter (86) juist in Pyongyang. Hij deed er een poging de zoveelste religieuze fanatiekeling die Noord-Korea in ging om de blijde boodschap te verkondigen, vrij te krijgen.