Artsen willen vergoeding euthanasiemiddelen

Middelen die artsen gebruiken om euthanasie te plegen, moeten standaard in het basispakket voor ziektekosten worden opgenomen. Daarvoor heeft de artsenorganisatie KNMG woensdag gepleit.

De maatregel zou betekenen dat de kosten van de euthanasiemedicijnen automatisch via de zorgverzekeraar worden vergoed. Het bedrag wordt dan betaald met premiegeld dat alle volwassen Nederlanders opbrengen.

Een arts voert euthanasie doorgaans uit door een patiënt eerst een slaapmiddel toe te dienen en daarna een medicijn dat de hartspier stillegt. Volgens woordvoerder Lode Wigersma van de KNMG is er tot nu toe nooit iets geregeld over de vergoeding. „Dus meestal betalen de arts of apotheker de middelen uit eigen zak. Je kunt de rekening natuurlijk niet bij de nabestaanden leggen.”

Het gaat naar zijn zeggen niet om grote bedragen. „Eerder enkele tientjes dan meer.” Artsen hebben volgens hem altijd wel een ’onduidelijk’ potje voor bijvoorbeeld praktijkkosten waaruit ze de kosten betalen. „Het is een onderwerp waarover eigenlijk nooit openlijk werd gepraat. Er hangt een circuit van stilte omheen. Euthanasie is al erg genoeg.”

De KNMG vindt het hoog tijd dat het ministerie van Volksgezondheid de zaak ’gewoon goed regelt’. Het is de algemene verwachting dat het nieuwe kabinet het basispakket voor ziektekosten fors zal uitkleden. De artsen vinden echter dat de vergoedingen voor euthanasie eraan moeten worden toegevoegd. „Het kan nooit om grote bedragen gaan”, zegt Wigersma.

Nieuwe cijfers uit 2009 geven aan dat er in dat jaar 2636 gevallen van euthanasie zijn geweest. Volgens de KNMG zit er geen grote stijging in het aantal gevallen. Mensen kunnen tegenwoordig ook voor palliatieve sedatie kiezen, waarbij een terminale patiënt geleidelijk aan in diepe slaap wordt gebracht om uiteindelijk niet meer wakker te worden.

Euthanasie kan plaatsvinden via ’levensbeëindiging op verzoek’ of via ’hulp bij zelfdoding’. De eerste mogelijkheid komt veruit het meest voor: De arts dient de patiënt een slaapmiddel toe, gevolgd door een euthanasiemiddel. Bij de andere mogelijkheid drinkt de patiënt zelf een dodelijke cocktail en kijkt de arts toe. In 2009 kozen 156 van de patiënten die toestemming kregen voor euthanasie voor deze mogelijkheid.

Volgens de wet mag een arts euthanasie plegen als een patiënt die ’ondraaglijk en uitzichtloos lijdt’ daarom vraagt. In de praktijk gaat het meestal om kankerpatiënten. Als een patiënt om de euthanasie vraagt, komen zogenoemde scan-artsen op bezoek om te toetsen of de patiënt aan de criteria voldoet en werkelijk uit eigen wil tot zijn of haar beslissing is gekomen. Afhankelijk van de situatie kan de euthanasie dan binnen enkele dagen of weken worden uitgevoerd.

Na de euthanasie moet de uitvoerende arts er een rapport over schrijven. In Nederland bestaan vijf regionale toetsingscommissies die beoordelen of de arts de euthanasie volgens de regels heeft uitgevoerd.