Vuur en watersnood herinneren ons aan klimaatverandering

Bij alle ellende die de ongekende hitte Moskou en omgeving brengt, is er een lichtpunt: de uitzonderlijke weersomstandigheden hebben de Russische president Medvedev ervan overtuigd dat het klimaat aan het veranderen is, en dat ook Rusland daartegen iets moet doen.

Een directe relatie tussen de verstikkende rook in de Russische hoofdstad en de opwarming van de aarde is wetenschappelijk moeilijk te onderbouwen. Maar dat is niet zo erg. Als de hitte Medvedev een gezonde dosis wijsheid heeft gebracht, is dat meegenomen.

Beelden van de droogte in Rusland worden afgewisseld met ernstige overstromingen in Pakistan, extreme regenval in China, en buiten hun oevers tredende rivieren in Midden-Europa. Het lijkt alsof het weer op hol is geslagen. En hoewel er geen directe relatie gelegd kan worden tussen de langgolvige beweging die het klimaat is, en de kortlopende grillen van het weer in delen van de wereld, helemaal los van elkaar staan die twee niet.

Het broeikaseffect is niet dé oorzaak van de weersextremen van de afgelopen weken. Er zijn andere factoren die de extremen kunnen verklaren en die met het broeikaseffect niets te maken hebben. Maar het is helemaal niet erg als de menselijke hersenen daar toch een verband vermoeden.

Het natuurgeweld dat we nu, in verschillende gedaanten, zien, boezemt ontzag in en voedt, als het goed is, het besef dat de mensheid nietig is in zijn afhankelijkheid van leefbare weersomstandigheden. Die omstandigheden heeft hij niet in de hand. In een ver verleden kregen de natuurkrachten daarom de gedaanten van goden die zonder enige vorm van inspraak hun wil aan de mens oplegden. Maar nu is er de wetenschappelijke kennis en het besef dat de mens zelf krachten heeft ontwikkeld die zijn leefomgeving en het klimaat beïnvloeden. En in voor hemzelf ongunstige zin.

Terwijl de droogte Moskou neerdrukte en het water Pakistan doorkliefde, werd vorige week in Bonn een week lang gepraat over klimaatbeleid, in voorbereiding op een nieuwe klimaattop later dit jaar in het Mexicaanse Cancun. Een week praten zonder resultaat, omdat de Amerikaanse senaat klimaatwetgeving blokkeert, en de rijke landen hun eerdere toezeggingen niet nakomen. Sinds de mislukte klimaattop van Kopenhagen, eind vorig jaar, zijn er geen stappen voorwaarts gezet. Het natuurgeweld en het nieuwe inzicht van president Medvedev ten spijt.