Voorzichtig optimisme Paars-plus

Er lijkt eindelijk schot in de formatie komen. Na twee weken van aftasten en uitsluiten, gaan de leiders van VVD, PvdA, D66 en GroenLinks nu echt met elkaar onderhandelen over een Paars-plus coalitie. Misschien vandaag al, maar morgen ligt meer voor de hand.

Het viertal keerde zaterdag optimistisch terug van informateur Herman Tjeenk Willink. Twee weken terug zaten ze ook al samen om tafel, maar toen wist informateur Uri Rosenthal, Tjeek Willinks voorganger, slechts drie neuzen de paarse richting in te krijgen. Na anderhalve dag hield VVD-leider Rutte het voor gezien, omdat hij meer zag in een brede coalitie van VVD, PvdA en CDA. PvdA-voorman Cohen wilde daar echter niets van weten en dus kon de rituele dans opnieuw beginnen.

Dit keer lijkt Paars-plus meer kans te hebben. Sprak Rutte eerst nog wat afhoudend van een ’snuffelfase’, zaterdag nam hij het woord ’onderhandelen’ in de mond. De andere drie partijen zijn onveranderd positief over een gezamenlijk kabinet. „Ik denk wel dat we in staat moeten zijn tot een regeerakkoord te komen”, zei GroenLinks-leider Halsema.

Dat er water bij de wijn zal moeten, daarvan is iedereen zich bewust. „Er zijn verschillen”, beaamt PvdA-voorman Cohen. „Maar er is ook onderling vertrouwen.”

Ook Rutte, om wie het toch allemaal draait, wees op de grote verschillen tussen de vier partijen. Maar zo groot als ze twee weken geleden nog waren, zijn ze blijkbaar niet meer. Wat hem betreft kan er dan ook vandaag begonnen worden met onderhandelen.

Daarmee loopt de liberale voorman echter een beetje voor de troepen uit. Eerst moet Tjeenk Willink zijn bevindingen nog delen met de koningin. Naar verwachting biedt hij vandaag zijn eindverslag aan. De volgende stap is dat zij één of meerdere informateurs benoemt om te gaan onderhandelen. Waarschijnlijk wordt dat er eentje van VVD-huize en één met sociaal-democratische wortels. Omdat de fractieleiders allemaal vaart willen maken, ligt het voor de hand dat ze uiterlijk morgen aan de slag gaan.

Of er nu ook echt een Paars-plus kabinet komt, staat nog niet vast. Het is ook mogelijk dat de VVD-leider met deze stap zijn bereidwilligheid aan Cohen wil tonen, zodat die – mochten deze onderhandelingen nergens op uit lopen – alsnog met hem in zee gaat om te praten over een coalitie met het CDA. En een rechtse coalitie leek na de afwijzing van PVV-voorman Wilders en de terughoudendheid van CDA’er Verhagen misschien nog ver.

Wie weet hoe de twee opereren als ze na hun teleurstelling straks weer door Rutte aan tafel worden uitgenodigd.