Strijd om subsidie op charimarkt

Acht allianties van ontwikkelingsorganisaties hebben te horen gekregen dat zij de komende vijf jaar niet op geld van de overheid hoeven te rekenen. Ook op hun bezwaarschriften hebben de samenwerkingsverbanden nul op het rekest gekregen. Zij lopen daardoor vele tientallen miljoenen euro's mis.

Tot de grote afvallers behoren Aqua for all en de ETC Foundation. De eerste club vroeg om zestig miljoen voor een programma voor drinkwater en sanitatie. De tweede groep wilde bijna tachtig miljoen ophalen voor onder meer bestrijding van de ziekte tuberculose en plattelandsontwikkeling. Bij de meeste afgewezen clubs is met enige verbijstering gereageerd. Het nieuwe beleid, gevormd onder voormalig minister Bert Koenders, moest leiden tot clustering van de inspanning. Nu wordt gevreesd dat iedereen de chari-markt op gaat en daar veel geld en energie gaat steken in een concurrentieslag.

Zeer opvallend in de commentaren op de afwijzing is dat veel clubs een bezwaarschriftenprocedure zijn begonnen op aandrang of advies van ambtenaren. De bezwaarschriftprocedure moest zo dienen om duidelijk te krijgen wat nu wel en niet meer via het ministerie te financieren is.

In de sector ontwikkelingssamenwerking woedt de afgelopen maanden een zeer stevige strijd om overheidsgeld. Die strijd wordt nog eens verhevigd omdat vrijwel alle organisaties er op rekenen dat een minderheidskabinet van VVD en CDA dat wordt gesteund door de PVV, zwaar op ontwikkelingsamenwerking gaat bezuinigen. Veel organisaties, zoals Oxfam Novib, maken zich op voor reorganisaties inclusief al dan niet gedwongen ontslagen.

Voor een periode van vijf jaar is nog 2,125 miljard euro beschikbaar voor de hulporganisaties. Aan die toezegging kan een nieuw kabinet niet meer tornen. Voor dat bedrag waren 43 allianties in de race. Twintig daarvan, waaronder de grote clubs als Oxfam Novib, Icco, Terre des Hommes, Plan Nederland en Hivos hebben de eerste test doorstaan en mogen zich in een tweede ronde op basis van programmavoorstellen bewijzen.

Van de aanvankelijk 43 aanvragers kregen er 23 te horen dat zij de eerste toets niet hadden doorstaan. Twintig daarvan hebben tegen de afwijzing bezwaar aangetekend, waarvan er acht nu ook hebben gehoord dat zij hun bezwaarprocedure hebben verloren. Drie allianties – milieuclub IUCN, de medische alliantie Health Action International en de klimaatbeweging WECF – gaan wel door naar de volgende ronde. Dat leidt er toe dat de koek door steeds meer allianties moet worden gedeeld. De 23 clubs die de tweede ronde hebben gehaald vragen de overheid samen bijna drie miljard euro. De pijn kan nog groter worden omdat nog eens acht allianties waaronder die met de Wereldwinkels en Solidaridad (bekend van de Oké-banaan) wachten op een besluit op hun bezwaarschrift.