Vrijheid om te winkelen op zondag krijgt een akelig gezicht

De winkels in de Rotterdamse woonboulevard Alexandrium zijn sinds begin dit jaar elke zondag open en dat mag ook zo blijven. Twaalf winkeliers hebben daar bezwaar tegen aangetekend, maar het gerechtshof in Den Haag heeft hen in het ongelijk gesteld.

De uitspraak van het hof bewijst opnieuw hoe merkwaardig de winkeltijdenwet in de praktijk uitpakt. Die wet staat gemeenten toe maximaal twaalf koopzondagen per jaar in te voeren. Maar tegelijkertijd geeft de wet een uitzondering voor toeristische gebieden: daar mogen de winkels elke zondag open.

Als vliegen op een strooppot zijn gemeenten daar de afgelopen jaren op afgekomen: maar liefst 150 gemeenten zien zichzelf tegenwoordig als toeristische trekpleister. De Rotterdamse deelgemeente Prins Alexander zat daar niet bij. Zij stelde in alle nuchterheid én eerlijkheid vast dat toeristen de Alexanderpolder zelden aandoen.

De gemeente Rotterdam denkt daar anders over. Ze wijst er op dat Rotterdam jaarlijks 17,5 miljoen toeristen trekt. De toeristische bepaling kan ze daarom niet tot bepaalde delen beperken, die geldt de hele stad. Het hof volgt deze redenering. Dus al is de deelraad tegen, Alexandrium kan elke zondag open. Dat is niet uit te leggen.

De uitspraak is een grote tegenslag voor de twaalf winkeliers die twaalf zondagen in het jaar mooi genoeg vinden. Zij hebben daarvoor uiteenlopende motieven: ze hechten vanuit hun christen-zijn aan de zondagsrust. Of ze willen op die dag bij hun familie zijn. Of ze hebben een eenmanszaak en kunnen extra personeel niet betalen.

Te vrezen valt dat de druk om óók elke zondag te gaan werken nu te groot wordt. De winkeliers zijn economisch in het nadeel als hun concurrenten wel elke zondag open zijn. Daar komt in dit geval nog bij, dat de eigenaar van Alexandrium met een boete van 500 euro heeft gedreigd voor elke zondag dat de winkels dicht zijn. Tegen zoveel drang en dwang zullen de winkeliers moeilijk op kunnen.

De vrijheid voor winkels op een beperkt aantal zondagen open te zijn, krijgt zo een akelig gezicht. Het vorige kabinet, met de ChristenUnie, wilde de koopzondagen niet verbieden, maar wel beperken. Het vond dat gemeenten beter moesten motiveren waarom ze het predikaat toeristisch verdienen. Gelet op de wildgroei en op de ruime interpretatie die de koopzondag nu krijgt in rechterlijke uitspraken, is dat dringend noodzakelijk.