*
 

Advies: vijf kunstwerken naar erven Gutmann

Door: redactie − 26/07/10, 11:59

De Restitutiecommissie adviseert het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) vijf kunstwerken terug te geven aan de erven van de familie Gutmann. Dit heeft de commissie zojuist bekendgemaakt.

  • Deel van het centrale paneel van de Verzoeking van de heilige Antonius van Hieronymus Bosch, het topstuk uit de vooroorlogse Gutmann-collectie, dat overigens niet gedwongen aan de Duitserse werd verkocht maar op tijd naar New York verhuisde. (Wikimedia)
  • Het centrale paneel van de Verzoeking van de heilige Antonius van Hieronymus Bosch, het topstuk uit de vooroorlogse Gutmann-collectie, dat overigens niet gedwongen aan de Duitserse werd verkocht maar op tijd naar New York verhuisde. (Wikimedia)
  • Een van de vijf stukken die aan de erven van Gutmann zijn toegewezen: Albarello van Italiaanse majolica en polychroom decor met vier figuren en een draak en opschrift: 'Sy - De - Bisancu - A -'. ( Restitutiecommissie)

De kunstwerken worden geclaimd door de erven van de Joodse bankier en kunstverzamelaar Gutmann. Hij verkocht in 1940 ongeveer tweehonderd kunstwerken aan de Duitse kunsthandelaren Böhler en Haberstock voordat hij Nederland probeerde te ontvluchten.

Gutmann en zijn vrouw werden voor hun vlucht opgepakt door de nazi's en kwamen om in vernietigingskampen. Na de bevrijding spanden kinderen van Gutmann een zaak aan om het verloren familiebezit terug te krijgen. Nederlandse autoriteiten vonden na de oorlog dat Gutmann zijn kunst vrijwillig had verkocht.

De rechter oordeelde in 1952 dat de verkoop van de kunstwerken niet vrijwillig was. De commissie verwijst in haar advies ook naar deze uitspraak. De Restitutiecommissie geeft sinds 2002 de minister van OCW raad over 91 claims op cultuurgoederen in bezit van de rijksoverheid.

Over het schilderij Venus, Bacchus en Ceres met slapende Amor van J. de Wit adviseert de commissie negatief. De Restitutiecommissie acht het niet aannemelijk dat dit schilderij in de oorlogsjaren eigendom was van Gutmann.

Het katern Letter & Geest van trouw besteedde in 2006 uitgebreid aandacht aan de geschiedenis van de Gutmann-collectie en de geschiedenis van Bosch' Verzoeking in het bijzonder.

mailIcon print |