Formatie VVD-CDA onder vuur

Als VVD en CDA later deze week beginnen te bouwen aan hun minderheidskabinet dat gedoogsteun moet krijgen van de PVV, gebeurt dat onder een lawine van kritiek uit alle hoeken van politiek Den Haag. Die scepsis gaat zowel over de formatieprocedure van informateur Ruud Lubbers, als over het principe dat VVD en CDA de PVV in zo'n machtige positie manoeuvreren.

Van links tot rechts: GroenLinks-fractieleider Halsema noemt het „democratisch buitengewoon discutabel” dat nu al gewerkt gaat worden aan een minderheidskabinet, zonder alle andere varianten uitputtend te bekijken. ChristenUnie-senator Schuurman waarschuwt: „Wilders, die normen voor een democratische rechtsstaat gemakkelijk overboord zet, wordt nu op het schild geheven. Daarmee staat Nederland op een zeer belangrijk keerpunt.”

Informateur Lubbers organiseert vandaag nog wel een laatste rondje gesprekken met alle partijen, behalve VVD, CDA en PVV. Hun drie onderhandelaars Rutte, Verhagen en Wilders waren vrijdag al bij Lubbers. Na afloop trokken zij hun eigen conclusie voor de volgende fase in de kabinetsformatie: onderhandelen over een minderheidsregering van VVD en CDA, die vanuit de Tweede Kamer zoveel mogelijk gedoogsteun ontvangt van de PVV, die dan zelf geen ministers levert. Vandaag zal Lubbers naar verwachting niet veel meer kunnen doen dan de andere partijen daarvan formeel op de hoogte brengen.

Onderhandelingen over alternatieve meerderheidsvarianten, waar informateur Lubbers naar moest zoeken, lijken nu even uitgesloten.

Zelfs als PvdA-leider Cohen vandaag alsnog zou pleiten voor een breed middenkabinet van VVD, CDA en PvdA, kunnen Rutte en Verhagen daar niet aan meewerken. Zij kunnen moeilijk hun belofte aan Wilders breken om nu eerst serieus met hem om tafel te gaan zitten. Van Cohen wordt zo'n koerswijziging overigens niet verwacht.

De afloop van de onderhandelingen tussen VVD en CDA plus PVV blijven echter ongewis. VVD en CDA zijn het wel eens dat er de komende vier jaar 18 miljard moet worden bezuinigd; over de aard van bezuinigingen kan nog een conflict ontstaan.

Als dat allemaal wel lukt, moet het CDA-partijcongres er nog mee instemmen dat onderhandelaar Verhagen koos voor een gedoogakkoord met Wilders. Woensdag willen D66, PvdA, GroenLinks en SP een debat met de informateur. VVD, CDA en PVV kunnen zo'n debat als meerderheid blokkeren.

]]>