Kernenergie: noodzaak voor ons klimaatbeleid

Er is veel weerstand tegen kerncentrales. Maar ze hoeven de ontwikkeling van duurzame energie niet in de weg te staan.

Op 17 juni schrijft Johan van der Gronden, algemeen directeur van het Wereld Natuur Fonds, in Trouw dat kerncentrales overbodig en te duur zijn en schone energie in de weg staan. De feiten dragen deze conclusies niet. Kernenergie is noodzakelijk voor ons energie- en klimaatbeleid, kost de overheid geen geld en staat projecten voor duurzame energie niet in de weg.

Eerst de noodzaak. De zeer ambitieuze klimaatdoelstellingen (80 tot 95 procent CO2-reductie in 2050 in de EU) kunnen niet worden gehaald met alleen hernieuwbare energie. Wegens de onvoorspelbaarheid van deze bronnen en gebrek aan opslag zou de zekerheid dat er stroom uit het stopcontact komt in gevaar kunnen komen. Dat zou maatschappelijk onbetaalbaar zijn. Dit betekent dat er ook conventionele centrales nodig blijven. Voor dat gedeelte heeft kernenergie als CO2-neutrale opwekking goede papieren. Netbeheerder Tennet voorspelt dat Nederland exportland wordt, maar in de periode vanaf 2020 zullen veel oude inefficiënte centrales uit bedrijf worden genomen. Kerncentrales zullen niet eerder dan 2020 gerealiseerd worden en kunnen dan deze oudere centrales vervangen.

Ten tweede de kosten. Het is niet de bedoeling om kernenergie te subsidiëren, maar slechts om het bestaande moratorium op kernenergie af te schaffen. Wanneer een private partij in kernenergie wil investeren moet dat kunnen, mits voldaan wordt aan alle eisen, inclusief die voor de veiligheid. De kosten voor opslag van kernafval en ontmanteling van de centrale na afloop van de levensduur worden ook door de private partij betaald. De kosten van een kerncentrale worden nu geraamd op 4 tot 6 miljard euro, dus niet op 12 tot 18 miljard euro, zoals Van der Gronden stelt. Omdat de overheid niet hoeft te subsidiëren is de CO2-reductie gratis, in tegenstelling tot bijvoorbeeld windenergie op zee, waarbij de kosten 150 tot 200 euro per ton bedragen. Eén kerncentrale levert evenveel CO2-reductie als 6000 megawatt windenergie, maar is vijf keer goedkoper en gaat drie keer langer mee.

Ten derde de relatie met duurzame energie. Een nieuwe kerncentrale in Nederland leidt niet tot een lagere elektriciteitsprijs op de groothandelsmarkt. Deze prijs wordt bepaald door de producerende centrale met de hoogste variabele kosten, en dat is een gascentrale of een kolencentrale. Een kerncentrale heeft dus geen invloed op het verdienmodel van een project voor hernieuwbare energie.

Veel Europese landen hebben hernieuwbare energie én kernenergie, omdat dat prima samengaat. De exploitant van een kerncentrale zou de opbrengsten van een kerncentrale kunnen gebruiken om projecten in duurzame energie te financieren.

Daarnaast gaat Van der Gronden niet in op enkele relevante voordelen van kernenergie. Kernenergie maakt het mogelijk om, in combinatie met langetermijncontracten, de energie-intensieve industrie in Nederland een stabiele en concurrerende prijs te bieden. Zo kan die industrie, met bijbehorende innovatiekracht en werkgelegenheid, behouden blijven én de CO2-uitstoot sterk gereduceerd worden. Deze bedrijven zijn vaak internationaal koploper op het terrein van duurzaamheid en behoren economisch tot de sterkste en meest kansrijke Nederlandse ondernemingen in de wereld. Ten slotte is uranium als grondstof verspreid over de wereld, niet afhankelijk van politiek onstabiele regio’s en in voldoende mate beschikbaar.