Tweede overwinning voor Obama

De Amerikaanse Senaat heeft na lang onderhandelen gisteren een wetsvoorstel aangenomen dat in potentie de grootste ommezwaai in financiële regelgeving sinds de jaren dertig kan betekenen. Het markeert de tweede grote overwinning voor president Obama, nadat hij eerder al een flinke hervorming van het zorgstelsel door het Congres wist te loodsen.

Democraten en Republikeinen hebben maandenlang onderhandeld in de Senaat over de precieze vorm van het financiële toezicht. De afgelopen week kwam er plots vaart in het proces, nadat enkele Republikeinen instemden met de aangepaste voorstellen van Chris Dodd, de Democratische voorzitter van de bankencommissie van de Senaat.

Het wetsvoorstel voorziet in de oprichting van een nieuwe toezichthouder voor consumenten, die moet toetsen of financiële producten wel op hen zijn toegesneden. Daarnaast krijgen toezichthouders de macht financiële instellingen in problemen direct over te nemen en op ordentelijke wijze failliet te laten gaan, waarbij aandeelhouders hun rechten en inleg in principe kwijt zijn. Banken moeten bovendien hun lucratieve derivatenhandel veel doorzichtiger maken, en een groot deel van die handel van de bank afsplitsen. Toezichthouders zullen zich moeten afvragen of het wenselijk is dat banken die spaartegoeden van klanten beheren voor eigen rekening en risico mogen handelen.

Met het wetsvoorstel is de weg vrij voor president Obama de wet te ondertekenen, maar dan moet deze nog wel geïntegreerd worden met het compromis dat het Huis van Afgevaardigden enkele maanden geleden al overeenkwam. „Ons doel is niet om de banken te straffen”, zei Obama gisteren in reactie op protesten van Wall Street. „We willen alleen de economie en het Amerikaanse volk beschermen tegen de onrust die we in de afgelopen jaren hebben gezien.” Er zijn op verschillende gebieden nog grote verschillen tussen de beide voorstellen. De uiteindelijke wet, die Obama op 4 juli zegt te willen tekenen, kan daardoor nog heel anders uitpakken.

De grootste verschillen zitten in de rol die de Fed gaat spelen in het nieuwe toezicht, en de mogelijkheden die banken houden om zich bezig te blijven houden met de enorme derivatenhandel. Vooral dat laatste is tegen het zere been van Wall Street, die een leger lobbyisten in Washington deed neerdalen om juist deze handel te beschermen. Ook het Witte Huis liet eerder weten weinig te zien in het afsplitsen van de derivatenhandel van de banken, zodat de kans groot lijkt dat deze bepaling zal sneuvelen.

Critici zijn vooral teleurgesteld dat de voorstellen van oud-centrale bankier Paul Volcker, om de handel voor eigen rekening door banken die spaartegoeden houden en bij de Fed goedkoop geld kunnen lenen, het niet heeft gehaald. Een amendement van senator Carl Levin, die eerder de top van zakenbank Goldman Sachs op de pijnbank legde in het Congres, kwam gisteren niet ter stemming. In de wet is nu opgenomen dat toezichthouders de risico’s van deze handel zullen bepalen, en indien nodig met regels komen om dit te beperken.