Asbest-vrij-verklaring nodig bij verkoop huis

Eigenaren van woningen van vóór 1994 moeten bij verkoop eerst laten onderzoeken of hun pand asbestvrij is. Pas als een gecertificeerd bedrijf een asbest-vrij-verklaring heeft afgegeven, mag het huis de markt op.

Het verplichte asbestonderzoek gaat huiseigenaren honderden euro’s kosten, een eventuele verwijdering van het kankerverwekkende bouwmateriaal een veelvoud daarvan. De asbest-vrij-verklaring is te vergelijken met de al ingevoerde ’schone grond-verklaring’, en biedt kopers zekerheid over de staat van de woning. Met de invoering van het certificaat moet in vijftien jaar tijd de gehele particuliere huizenmarkt worden gesaneerd.

Het plan voor de asbest-vrij-verklaring is opgenomen in het nog vertrouwelijke rapport ’Asbestketen Ontrafeld’. In een groot onderzoek door de ministeries van Vrom en justitie, in samenwerking met de provincie Noord-Holland, is gebleken dat juist op de particuliere woningmarkt op grote schaal wordt gesjoemeld met de verwijdering van asbest.

Het verplichte certificaat is een reactie op het recente advies van de Gezondheidsraad om strenger op te treden, omdat asbest veel gevaarlijker is dan tot nu toe werd aangenomen. In scholen en woningen moet de maximaal toegestane blootstelling met een factor dertig tot veertig naar beneden. Het grote probleem is echter dat de overheid juist geen grip krijgt op de verwijdering van asbest uit woningen, omdat de aanwezigheid van de gevaarlijke stof vaak niet wordt aangemeld.

Particulieren mogen kleine hoeveelheden asbest zelf verwijderen, maar zodra een aannemer wordt ingeschakeld, moet een erkend bedrijf eerst een asbestinventarisatie doen. Vervolgens moet een sloopvergunning worden aangevraagd. Daarin staat vermeld hoeveel asbest aanwezig is en worden eisen gesteld aan de sanering. Omdat dit een kostbaar en tijdrovend traject is, wordt deze procedure vaak achterwege gelaten en het asbest illegaal gedumpt.

Milieu-inspecteurs en de politie onderzochten daarom in 2009 alle stortplaatsen en milieustraten in Noord-Holland, en volgden als het ware het spoor van het gedeponeerde asbest terug naar de eigenaar. In vijftig tot tachtig procent van de gevallen had het afval een twijfelachtige herkomst, constateerden de onderzoekers. Dat is in lijn met landelijke schattingen. Maar wat opvalt, is dat justitie in ruim 300 van de onderzochte 8100 zaken strafrechtelijke vervolging instelt omdat de leverancier meer dan 50 kilo asbest op de stort dumpte of eerder in de fout ging.

Particuliere huizenbezitters verzwijgen bij een verbouwing vaak de aanwezigheid van asbest voor de aannemer, blijkt uit het onderzoek. Als deze toch asbest aantreft en verwijdert, is een veelvoorkomende afspraak dat de huiseigenaar het asbest zelf bij de stort aanbiedt. De mensen die met het afval in aanraking komen, worden zo blootgesteld aan asbestvezels, terwijl de woonlocatie wordt besmet. Jaarlijks vallen volgens de Gezondheidsraad minstens 1400 doden ten gevolge van een eerdere blootstelling aan asbest.