Is 3D gevaarlijk?

weblog Met de première van Disney’s 3D-animatie ‘Up’ stond het Filmfestival van Cannes vorig jaar aan de wieg van de grote 3D-doorbraak in de bioscopen. We keken allemaal door malle 3D-brillen naar ‘Avatar’ en ‘Alice in Wonderland’, en verwonderden ons over het ruimtelijke effect.

Met de première van Disney’s 3D-animatie ‘Up’ stond het Filmfestival van Cannes vorig jaar aan de wieg van de grote 3D-doorbraak in de bioscopen. We keken allemaal door malle 3D-brillen naar ‘Avatar’ en ‘Alice in Wonderland’, en verwonderden ons over het ruimtelijke effect.

Een jaar later wordt in Cannes druk gespeculeerd over 4D en de uitbreiding van sensorische effecten in de bioscoopzaal. Denk aan trillende stoelen, wind- en rookmachines en bolvormige bioscoopschermen. Bij dat laatste moet je je een filmdoek voorstellen dat niet langer plat is, maar dat zich als een bol (een ‘sphere’, van ‘spherical cinema’) om je heen sluit. Je kunt dan links en rechts kijken, voor en achter, en de downloadende en dvd-kijkende thuisblijver zal voor dit spektakel toch echt uit zijn luie stoel moeten komen.

Ondertussen rijzen ook vragen over het effect van 3D op de gezondheid. Welk effect heeft de 3D-bril precies op de ogen? Is 3D gevaarlijk? Het Franse dagblad Le Monde, dat deze week met een speciale Cannes bijlage komt, haalt een Amerikaanse professor aan, Martin Banks van de Universiteit van Berkeley. Banks schreef een studie over het ‘optische conflict’ dat aan de basis ligt van de illusie van reliëf in de cinema. Met een 3D-bril moeten onze ogen niet alleen anders maar ook harder werken. Volgens Banks zou dit optische conflict voor duizelingen kunnen zorgen, voor misselijkheid, en voor serieuze migraine. 3D-beelden schijnen een nogal rare situatie te creëren, waarbij de focus van je blik niet op de plek ligt waar je ogen verwachten dat die ligt. Het gevolg is veel scherpstellen, en veel spanning op de ogen.

Nooit bij stil gestaan dat met een 3D-bril op de neus de ogen zo’n tegennatuurlijke prestatie moeten leveren, en dat je zoiets kunt krijgen als Avatar hoofdpijn.