GroenLinks: Onderzoek 'Tripoli-media'

Het Haagse gemeenteraadslid David Rietveld (GroenLinks) wil dat het OM onderzoekt of de media bij de vliegramp in Tripoli strafbaar handelden.

Veel lezers van kranten en tv-kijkers blijken zich ook bijzonder geërgerd te hebben aan de wijze waarop de meeste media met de privacy van de enige overlevende van de vliegtuigramp, een jongen van 9 jaar, zijn omgesprongen. Rietveld vindt dat de Tweede Kamer moet onderzoeken welke maatregelen 'dit soort praktijken' kunnen voorkomen. Hij zegt 'zeker' niet voor censuur te pleiten.

Rietveld heeft vrijdag een petitie online geplaatst, waarin hij stelt dat verschillende media de privacy van slachtoffers en nabestaanden met voeten hebben getreden. De GroenLinkser, raadslid sinds 2006, roept de pers op tot 'enige zelfbeheersing'.

Inmiddels is de petitie echter weer ingetrokken: "Jammer genoeg is niet langer het doel van deze petitie onderwerp van discussie, maar de petitie en de initiatiefnemer zelf. Dat was en is niet de bedoeling, reden waarom de petitie is gestaakt. Sommigen zagen in deze petitie een oproep tot censuur. Voor de duidelijkheid: dat was op geen enkele manier de bedoeling van de petitie. De directe aanleiding voor deze petitie waren een aantal grove privacyschendingen en de wens dit in de toekomst te voorkomen", zo is nu op de site te lezen.

Bij de ramp in Libië kwamen zeker zeventig Nederlanders om, alsook 33 mensen met een andere nationaliteit. Al met al toonden vele (binnen- en buitenlandse) media beelden van de overlevende of van persoonlijke voorwerpen die rondom de plaats van de ramp verspreid lagen.

Rietveld wil kijken of 'dit soort acties' aan banden kan worden gelegd en had daarvoor de petitie opgesteld. Als die door veertigduizend mensen zou zijn getekend, had hij het burgerinitiatief aan de Tweede Kamer voorgelegd. De petitie is echter al na 164 ondertekeningen door Rietveld ingetrokken.

Het lijkt erop dat de door Rietveld gevraagde 'zelfbeheersing bij de pers' binnen de media zelf al volop onderwerp van gesprek is geworden. De zeer talrijke reacties van lezers en kijkers maken die discussie onontkoombaar.

Ongekende spijtbetuiging

De afgelopen week ontstond met name grote ophef omdat De Telegraaf vrijdagochtend een verslag van een telefonisch interview publiceerde met de 9-jarige wees Ruben, de enige overlevende van de crash. Veel mensen vonden dit te ver gaan. Er kwam zelfs een twitteractie telegraafboycot. Die had na korte tijd al meer volgers dan de officiële twitterpagina van De Telegraaf zelf. De reacties waren kennelijk zó talrijk en afwijzend dat de hoofdredactie van De Telegraaf al een paar uur later een spijtbetuiging op de site van de krant plaatste.

Dat was kennelijk nog niet voldoende om de stroom reacties van boze lezers in te dammen, want zaterdagochtend publiceerde de krant op een uiterst prominente plek: rechtsboven op haar voorpagina, een uitgebreidere versie van haar spijtbetuiging. Een dergelijke 'rectificatie/spijtbetuiging' is vermoedelijk een unicum in de historie van De Telegraaf en mogelijk zelfs van krantenmakend Nederland.

Trouw heeft zich in de kwestie rond de 9-jarige jongen terughoudend getoond bij het publiceren van informatie over hem, en foto's en videobeelden van hem zelfs achterwege gelaten. Hoofdredacteur Willem Schoonen gaf in zijn wekelijkse Brief van de hoofdredacteur uitleg over de redenen daarvoor. De houding van Trouw wordt door het merendeel van de reageerders geprezen; het feit dat de hoofdredactie dat nog heeft toegelicht wordt daarentegen weer als ongepaste borstklopperij gezien.

Raad voor de Journalistiek

Bij de NOS, die in het Journaal beelden van Ruben liet zien, heeft adjunct-hoofdredacteur NOS Nieuws Giselle van Cann in haar blog uitgelegd waarom de NOS de beelden wél heeft uitgezonden. Tegelijkertijd toont NOS-hoofdredacteur Hans Laroes in zijn blog dat er kennelijk ook bedenkingen zijn. Zo schrijft hij: "Ik zou me overigens kunnen voorstellen dat de Raad voor de Journalistiek op eigen initiatief een uitspraak doet over beeld- en naamgebruik, opdat er nadere criteria worden ontwikkeld."