’Stoppen wijkenaanpak is desastreus’

Eerst zat hij naast Ella Vogelaar in de Trêveszaal, later naast Eberhard van der Laan, en nu is Eimert van Middelkoop zelf (demissionair) minister voor wonen, wijken en integratie. Hij pleit voor voortzetting van het beleid van zijn voorgangers om de leefbaarheid te verbeteren. „We moeten deze wijken niet opgeven. Dat zou desastreus zijn’’, meent hij.

Van Middelkoop zegt bezorgd te zijn over de toekomst van de wijkenaanpak. Bezuinigingen en een andere koers van een nieuw kabinet, hij is er niet gerust op dat de wijkenaanpak de kabinetsformatie overleeft. „De wijkenaanpak is goed op gang gekomen. Corporaties en gemeenten hebben net opnieuw het commitment uitgesproken dat hier tien jaar voor nodig is en dat ze daar voor gaan. Je ziet tal van initiatieven om de leefbaarheid en de sociale samenhang te verbeteren. Bewoners participeren. Vooral dit laatste is echt geweldig. Er is brede maatschappelijke steun voor deze aanpak, vooral in de wijken zelf.’’

Wat zou er gebeuren als de wijkenaanpak verdwijnt?

„We hebben verwachtingen gewekt dat we de komende tien jaar aan de wijken blijven werken, sterker we zijn als rijk met gemeenten, corporaties en bewoners een bondgenootschap aangegaan. Politiek zou het niet geloofwaardig zijn ermee te stoppen. Het zou ook tamelijk desastreus en destructief zijn. Je laat de wijken aan hun lot over. Het gevolg zou kunnen zijn dat er bij de volgende verkiezingen uit onvrede nog meer mensen op de PVV stemmen. Maatschappelijk is het onverantwoord met de wijkenaanpak te stoppen.’’

Dus de wijkenaanpak is nodig om de PVV klein te krijgen?

Van Middelkoop vat de vraag op als een goede grap en begint hartelijke te lachen. Dan serieus: „De PVV mobiliseerde de onvrede. Dat moet je serieus nemen.’’

Dat klinkt als een formatieadvies voor een regering met daarin de PVV?

„Dat is natuurlijk niet aan mij. Maar het zou best interessant zijn als de PVV verantwoordelijkheid neemt voor de wijkenaanpak en al die ontevredenen helpt tevreden mensen te worden.’’

Oud-minister Winsemius (VVD) verklaarde in 2006 dat de situatie in de achterstandswijken explosief was. Is dat nog steeds zo?

„Dat zouden mijn woorden niet zijn, maar met de aandacht voor de wijken worden situaties als in de Franse banlieus voorkomen, waar groepen migranten vervreemd zijn geraakt van de rechtstaat en de politiek. Dat zal en mag ons niet overkomen. Er is nog veel te doen. Gemiddeld leven mensen in deze wijken zes jaar korter, er zijn relatief veel zwakke scholen. De werkloosheid en schooluitval zijn hoog. Er moet nog veel gebeuren op het gebied van veiligheid en preventie.’’

Het CDA pleitte eerder bij monde van staatssecretaris Van Bijleveld voor het opheffen van het programministerie van wonen, wijken en integratie. De taken zouden prima door wethouders kunnen worden uitgevoerd en integratie door een staatssecretaris.

„De vraag of het programministerie moet blijven bestaan laat ik graag over aan het nieuwe kabinet. Wel signaleer ik dat onderzoeksbureau Berenschot positief is over dit programministerie en die van Jeugd en Gezin. Waar ik in ieder geval voor pleit is het behoud van de wijkenaanpak en de rol daarin voor de centrale overheid. Het programministerie heeft een aanjaagfunctie en zorgt voor samenhang in de aanpak. Zonder de centrale overheid was het wijkenbeleid niet van de grond gekomen. Integratie is daaraan verbonden, door de aandacht voor taalachterstand, onderwijs en burgerschap.’’

Vogelaar zette in op veertig achterstandswijken in achttien steden. Haar opvolger verbreedde deze aanpak met meer wijken. Bestaan die veertig Vogelaar-wijken nog wel?

„Of het nou veertig of zeventig wijken zijn, dat is mij om het even. Vogelaar heeft gezorgd voor focus op deze wijken, waar extreem veel problemen waren. Het was verstandig niet te groot te beginnen. Van der Laan trok zestig miljoen uit om ook de leefbaarheid in andere wijken aan te pakken. Dat was terecht. Ook daar zijn problemen. Daarom spreek ik liever van wijkenaanpak en niet van een beleid in de Vogelaarwijken. We zetten nu breder in.’’