IMF waarschuwt voor mislukken G20

President Barack Obama kan met veel vertrouwen beginnen aan wat wellicht zijn moeilijkste klus op het podium van de G20 wordt sinds zijn aantreden. Terwijl de G20-landen zeer verdeeld zijn over de vraag aan welke regels de banken gebonden moeten worden en of zij mee moeten betalen aan toekomstige reddingsoperaties van banken, lijkt in eigen huis een omvangrijke reorganisatie van de financiële sector te lukken.

Obama landde gisteren in het Canadese Toronto met een bijna-akkoord over de hervorming van de financiële sector op zak. Twintig uur vergaderen over 1500 pagina’s tekst door onderhandelaars in het Congres moeten volgende week leiden tot een goedkeuring van de wetten in het Congres. Op 4 juli volgt dan de handtekening van Obama.

Hoe anders begint Europa aan de top van de G20 die dit weekeinde wordt gehouden. Donderdag nog kon het Europese parlement het met de lidstaten niet eens worden over de aanpak van hedgefondsen, investeerders die door hun speculatieve gedrag mede verantwoordelijk worden gehouden voor de huidige economische crisis.

Een front lijkt de EU wel te kunnen vormen op het terrein van de bankenbelastingen. Zelfs Groot-Brittannië, dat uit vrees voor verlies aan handel in de London City aanvankelijk tegen was, heeft inkomsten uit heffingen op banken opgenomen in de plannen om het begrotingstekort terug te dringen.

Op dit terrein mag overigens weinig voortgang tijdens de G20 worden verwacht, een hele serie landen – van Canada tot Japan – heeft geen trek in de bankenbelastingen. Waarom? Zij hebben niet de bankenperikelen gehad zoals in de Verenigde Staten en Europa. En waarom zou je belasting heffen als je geen probleem had.

De prijs van een mislukte top van de G20 is groot. Het IMF heeft de tweedaagse bijeenkomst onder zware druk gezet door erop te wijzen dat als gecoördineerd optreden uitblijft de komende jaren wellicht 30 miljoen banen wereldwijd zullen verdwijnen.

De nieuwe Amerikaanse wetgeving – de zogeheten Frank-Dodd wet – wordt wel de belangrijkste regelgeving sinds die van na de Grote Depressie genoemd. De nieuwe regels zullen volgens Barack Obama niet alleen de Amerikanen beschermen, maar ook andere landen.

De kern van de nieuwe regelgeving voor de banken is dat zij minder risicovol gedrag moeten vertonen. Zo is handel voor eigen rekening in principe verboden. Het protest daartegen door de banken heeft wel wat uitgehaald. De banken mogen tot maximaal drie procent van hun kapitaal stoppen in investeringsfondsen.

De nieuwe wet voorziet ook in toezicht op handel, zoals die op van effecten afgeleide producten, waar tot voor de crisis geen toezichthouder voor was.

En Barack Obama kan de Amerikaanse consument ook meer zekerheid bieden. Opgehangen aan de Fed, het Amerikaanse stelsel van centrale banken, komt er een organisatie die het beleid van banken, credit-cardbedrijven en hypotheekverstrekkers gaat beoordelen. Deze zeg maar financiële consumentenman wordt benoemd door de president en krijgt een hoge mate van onafhankelijkheid .