Schandaal raakt ook München

De golf aan berichten over misbruik van minderjarigen door functionarissen van de katholieke kerk trekt niet met een eerbiedige boog om München heen, waar Joseph Ratzinger, de huidige paus Benedictus XVI, van 1977 tot 1982 aartsbisschop was.

In een race tegen de klok proberen juristen en klerken in dienst van het Vaticaan journalisten voor te zijn die op hun beurt druk speuren in archieven van München. Precies in de jaren dat Ratzinger daar aartsbisschop was, is kapelaan H. in München in een pastorie neergestreken. De pedoseksuele geestelijke, die in behandeling was, had zich in het bisdom Essen vergrepen aan een jongen van elf. Het bisdom Essen had gevraagd of H. zich misschien in München weer nuttig kon maken. Dat kon. Het bleek een enorme inschattingsfout. H. vergreep zich daarna aan enkele minderjarigen. Hij is daarvoor in 1986 veroordeeld. Pas twee weken geleden is H. alsnog geschorst.

Nu is de vraag, wie rond 1980 verantwoordelijk is geweest voor de foute beslissing H. als pastor te laten werken. Op 12 maart dit jaar verklaarde de woordvoerder van het aartsbisdom München, dat deze beslissing geheel voor rekening komt van Gerhard Gruber, vicaris-generaal onder Ratzinger. Gruber zou op eigen initiatief en zonder overleg de pedoseksuele geestelijke in het pastoraat te werk hebben gesteld.

In kringen rond het aartsbisdom München circuleert per e-mail een verslag van een telefoongesprek tussen Gruber en een kennis, waaruit zou blijken dat de zaak toch iets genuanceerder ligt. Volgens deze e-mail was Gruber pijnlijk getroffen toen hij via de media vernam dat alleen hij verantwoordelijk zou zijn voor de foute inschatting en dat hij eigenmachtig zou zijn opgetreden. Twee dagen tevoren had hij op het kantoor van het aartsbisdom een formulier ondertekend, waaraan hij geen letter meer had kunnen veranderen. Daarin verklaart hij dat hij verantwoordelijk is voor beslissingen over pedoseksuele geestelijken.

Gruber protesteert tegen de manier waarop zijn verklaring is aangescherpt. Hij voert aan dat de behandelende therapeut geen bezwaar zag de pedopriester weer in het pastoraat in te zetten. In die tijd dachten therapeuten dat pedofilie een ziekte was, en dus te genezen, zegt Gruber. Tot zijn verbazing verklaart de therapeut in de Süddeutsche Zeitung dat hij herhaaldelijk heeft gewaarschuwd de pedopriester niet meer in te zetten. Hij had een rapport opgesteld, maar wist niet meer of hij dat had gestuurd, of alleen mondeling had geadviseerd. Gruber voelt zich weggezet als leugenaar. In een telefoontje met een bekende zou hij gezegd hebben dat hij niet weet hoe hij zich moet verdedigen.