'Hoofddoekjesverbod was wel breekpunt voor PVV'

Het duurde even, en vriendelijk bleef het lang niet altijd. Na weken van moeizame onderhandelingen lijkt het college in Den Haag nu rond. De stad stevent af op een coalitie van PvdA, VVD, D66 en CDA.

Onder deze combinatie staat de handtekening van informateur Boele Staal, in het dagelijks leven voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Banken. Staal werd op 19 maart benaderd door de gemeenteraad. Diverse fracties verweten PvdA-leider Jeltje van Nieuwenhoven dat ze de PVV te snel uitsloot van de besprekingen. Ze wilden dat een informateur ’van buiten’ alsnog met alle partijen zou praten.

In hoeverre is de PVV een serieuze collegekandidaat geweest?

Boele Staal: „Op een gegeven moment zat ik nog met de vier grootste fracties om de tafel: PvdA, VVD, D66 en de PVV. Van de negen onderwerpen waren er acht voor iedereen bespreekbaar. Bij het negende, de islamisering, legde de PVV een duidelijke blokkade neer. Het ging over het hoofddoekjesverbod in openbare gebouwen. De partij was daar vast in, het was een breekpunt. Met deze opstelling is toetreding tot het college onmogelijk.”

Geert Wilders beweerde vorige week dat de PVV één breekpunt heeft; geen verhoging van de AOW-leeftijd.

„Het is onzin wat Wilders zegt. De Haagse fractieleider Fritsma heeft gebroken op de hoofddoekjes. Als de partij daarop was teruggekomen, had Fritsma wel bij me aangeklopt. En dat is niet gebeurd.”

U constateerde al vrij snel dat het Haags college in ieder geval uit PvdA, VVD en D66 zou moeten bestaan. Waarom bleef uw advies zo lang uit?

„Er moest getalsmatig een vierde partij bij. Maar de PvdA wilde het CDA niet, en de VVD sloot GroenLinks uit. Geen van beide partijen wilde toegeven. Uit strategisch oogpunt logisch, maar het resulteerde in een patstelling.”

U dreigde vervolgens uw werk stop te zetten en verweet de PvdA en VVD een gebrek aan politieke wil.

„Het was geen dreigement. Mijn opdracht was een verkenning naar een goede coalitie. Als dat niet lukt, geef je de opdracht terug.”

In uw eindverslag gaf u wel een advies voor een college met PvdA, VVD, D66 en CDA. Drie van deze partijen hebben verloren. Is deze coalitie dan wel terecht?

„GroenLinks is even groot gebleven, het CDA heeft inderdaad moeten inleveren. Maar het gaat niet om één partij, wel om de optelsom van programma’s. Het CDA is meer dan GroenLinks een oplossing in het midden.”

Bent u opgelucht dat de PvdA zich alsnog achter uw advies heeft geschaard?

„Ik ben blij, maar primair voor Den Haag. De stad heeft een stabiel en stevig bestuur nodig.”

Hoe kijkt u terug op uw werk als informateur?

„Het was een eer om te doen. Je merkt bij gemeentepolitiek dat coalities steeds lastiger te smeden zijn. Het is dan goed dat er iemand van buiten zich ermee bemoeit. Ook om de druk op bepaalde partijen te vergroten.”