Passend onderwijs: ieder kind telt mee!

weblog Ieder kind telt mee. Alle kinderen, van verstandelijk gehandicapt tot hoogbegaafd, hebben recht op een passende plek in het onderwijs die recht doet aan hun talenten en mogelijkheden.

Voor de meeste kinderen is dat een plek in het reguliere onderwijs, waar nodig met extra hulp en ondersteuning. Voor kinderen die een handicap of gedragsprobleem hebben of autistisch zijn, is een plek in het speciaal onderwijs soms de beste oplossing.

We geven jaarlijks 2 miljard euro uit aan de begeleiding van zorgleerlingen. Ons huidige systeem is echter hopeloos ingewikkeld en bureaucratisch. Daardoor wachten kinderen en ouders te lang op een indicatie en een plek op de juiste school. Scholen worden gek van de papierwinkel. Dus moeten we procedures en indicatiestellingen vereenvoudigen en aanpassen.

Reguliere scholen hebben veelal niet de kennis en middelen in huis om zorgleerlingen echt goed op te vangen. Sommige scholen proberen uit alle macht alle kinderen binnenboord te houden, maar er zijn ook scholen die kinderen te snel doorverwijzen. Er zijn grenzen aan wat een leraar en een school kan doen, dat mogen we ook eerlijk tegen elkaar zeggen. Maar we kunnen die grenzen verleggen, daar ben ik van overtuigd, als we bereid zijn daar met elkaar stap voor stap aan te werken.

Wat is daarvoor nodig? Allereerst ervoor zorgen dat het geld niet blijft vastzitten in papier en vergaderen, maar dat het zo dicht mogelijk bij het kind wordt ingezet. Als ik hoor, dat van een rugzakje met extra geld amper een kwart terechtkomt bij daadwerkelijke begeleiding van de docent of het kind, dan vraag ik mij af waar we mee bezig zijn.

Ook moeten we de leraar beter scholen. Die wil best alle kinderen binnenboord houden als het even kan, maar heeft niet altijd voldoende kennis in huis om problemen snel te onderkennen en ze aan te pakken. Scholen en leraren moeten dus veel beter worden toegerust om de onderwijs-, zorg- en begeleidingstaken te vervullen die op hen afkomen. Daar is een gezamenlijke inspanning voor nodig, van zowel de overheid als het onderwijs zelf.

De afgelopen vier jaar zijn scholen en onderwijsorganisaties druk bezig geweest om mee te denken over de vraag hoe we nu het onderwijs aan deze leerlingen beter kunnen regelen. Veel scholen hebben plannen gemaakt, zijn creatief met elkaar gaan samenwerken en willen ook echt een kwaliteitsslag maken. Niet iedereen is het met deze koers eens, maar ik zie wel degelijk kansen om een flinke stap verder te komen.

Daarom vind ik het jammer dat ‘passend onderwijs’ door de Tweede Kamer controversieel is verklaard. Natuurlijk wil niemand in de Kamer dat we ingrijpende beslissingen gaan nemen met een demissionaire minister, maar door dat woordje ‘controversieel’ is er veel verwarring ontstaan. Veel mensen uit het onderwijs hebben me gebeld de afgelopen dagen met de vraag: “ligt nu alles stil?”, ‘is de stekker eruit?”. Tot al die mensen zou ik willen zeggen: ga vooral door met waar je mee bezig was. Blijf samenwerken met andere scholen, blijf autiklassen inrichten, blijf schotten tussen onderwijs en zorg neerhalen. Dan kunnen we straks met een nieuwe Kamer en een nieuw Kabinet definitief de stap zetten naar beter onderwjs voor de meest kwetsbare kinderen. Daar hebben ze namelijk recht op.