Cohen als alternatief voor Wilders

Met Cohen wil de PvdA de strijd aangaan met de PVV. Voor Balkenende en het CDA is de kandidatuur van Cohen slecht nieuws.

Al meteen na de val van het kabinet trachtte de PvdA het beeld neer te zetten dat de komende verkiezingsstrijd er één zou worden van de PvdA tegen de PVV van Geert Wilders. In die strategie past het naar voren schuiven van Job Cohen als de nieuwe partijleider.

De reactie van Geert Wilders op de kandidatuur van Cohen was de door de PvdA gedroomde. Volgens Wilders gaat de PvdA met Cohen terug in de tijd. „Nu gaat de PvdA met de theedrinkende multicultiknuffelaar Cohen terug naar de jaren negentig. De generatie van Cohen, Melkert en Van Nieuwenhoven krijgt het weer voor het zeggen”, aldus Wilders.

De campagnestrategen bij de PvdA kunnen Wilders dankbaar zijn. Bos trachtte de afgelopen weken al het initiatief bij het bestrijden van de ideeën van Wilders weg te halen bij D66-leider Alexander Pechtold.

Cohen heeft daarvoor betere papieren dan Bos. De jurist koppelt het imago dat hij groepen in de samenleving bij elkaar wil en kan houden aan strenge opvattingen op het terrein van veiligheid. In Amsterdam wordt erkend dat de burgemeester overlast en criminaliteit bestreed en daarbij straffe maatregelen niet schuwde. In tegenstelling tot Bos kan Cohen wijzen op een combinatie van hooggestemde idealen en praktische ervaring.

Dat hij PVV-politici aankan, bewees Cohen in een berucht geworden debat met PVV-Kamerlid Hero Brinkman – vroeger politie-inspecteur in Amsterdam – in het televisieprogramma Nova. Cohen, toen nog burgemeester, was snoeihard en trok zich niets aan van de persoonlijke aanvallen van het Kamerlid.

Cohens kandidatuur geeft schwung aan een PvdA-campagne die al direct na de val van het kabinet aan kracht won. Op dat punt is het moment van vertrek van Bos weloverwogen. Wat de inhoud van de partijlijn betreft zijn er grote vraagtekens. In de Den Uyl-lezing, eind januari, kondigde Bos een koerswijziging aan. De PvdA had te lang wonderen verwacht van marktwerking en de maatschappelijke gevolgen daarvan onderschat, stelde Bos. Hij wilde de publieke voorzieningen voortaan beschermen tegen de markt.

Hoe Cohen daar tegenover staat is vooralsnog onduidelijk. Hij zei gisteren tijdens zijn persconferentie op het PvdA-partijbureau in Amsterdam dat hij zich in de conclusies van de Den Uyl-lezing kon vinden. Maar het kan nog sterker zijn. Volgens Bos praat hij al sinds 2007 met Cohen over zijn opvolging. Het zou dus kunnen dat de Den Uyl-lezing een co-productie was van de gaande en de komende politiek leider van de PvdA.

De komst van Cohen kan grote gevolgen hebben voor de campagnestrategie van andere politieke partijen. Bos voelde niets voor ook maar de kleinste liefdesverklaring aan de partijen links van de PvdA, GroenLinks en SP. Beide partijen putten gisteren nieuwe hoop uit de komst van Cohen, al blijft onduidelijk waar die op gebaseerd mag zijn.

Als burgemeester heeft hij weliswaar ervaring met samenwerking met GroenLinks, maar niets wijst erop dat hij op dit punt de strategie van Bos verandert. Die was gericht op het leegeten van de twee linkse partijen door de nadruk te leggen op de race tussen Balkenende en de PvdA-kandidaat om het premierschap, en op de tweestrijd tussen PvdA en PVV. Cohen liet gisteren nadrukkelijk weten ook kandidaat te zijn voor het premierschap. Innige samenwerking met links past daar niet bij.

Voor het CDA is het aantreden slecht nieuws nu Cohen zich zo duidelijk presenteert als hét antwoord op de PVV. Balkenende heeft al moeite de hele partij te scharen achter het uitgangspunt dat het CDA geen enkele partij uitsluit, zelfs ook de PVV niet. Die boodschap verbleekt naarmate de PvdA kan bewijzen dat er met de PVV helemaal niet samengewerkt hoeft te worden.