Balkenende onder vuur in achterban

„Het was niet onverstandig geweest een nieuwe kopman te zoeken.” Voor de CDA-afdelingen in de provincie, de ruggegraat van de partij, is Balkenende geen goede keus.

Bij gebrek aan beter accepteren CDA’ers in de provincie Jan Peter Balkenende als lijsttrekker bij de komende verkiezingen. Maar de kritiek op hem is striemend, zo blijkt uit gesprekken met regionale en lokale CDA-opinieleiders, vandaag in Trouw.

De CDA-afdelingen in de provincies, de ruggegraat van de partij, verloren honderden zetels bij de gemeenteraadsverkiezingen van 3 maart.

De schuld en verantwoordelijkheid worden volledig bij de CDA-partijleiding gelegd. „Den Haag veroorzaakt een breuk en de regio betaalt het gelag”, zo brengt Albert Schol, secretaris van de Gelderse CDA-bestuurdersvereniging, de teleurstelling onder woorden. „Onze agrarische achterban loopt weg. Voor veel ondernemers is het CDA niet meer de vanzelfsprekende partij”, concludeert hij.

De lokale en regionale CDA-bestuurders twijfelen openlijk aan het leiderschap van Balkenende. Ze nemen het hem bijvoorbeeld kwalijk dat hij alleen beschikbaar is voor het premierschap en niet als Kamerlid.

Ze vragen zich ook af of hij de geschikte figuur is die als lijsttrekker de verkiezingen moet ingaan. „Het was niet onverstandig geweest een nieuwe kopman te zoeken”, stelt Andries Houtakker, CDA-lijsttrekker in Sittard Geleen.

Anderen leggen zich erbij neer. „Bij gebrek aan een goed alternatief”, stelt Maarten van den Tillaart, CDA-fractievoorzitter in Tilburg. „De jeu gaat eraf, zowel voor Balkenende zelf als voor de kiezer.”

Theo Rietkerk, oud-Kamerlid en gedeputeerde in Overijssel, legt de vinger op een andere zere plek. „Bos en Verhagen was het duo waardoor het mis is gegaan, net als in 2003. Zij moeten weg. Eén heeft dat net gedaan, nu de ander nog”, waarmee hij doelt op demissionair minister van buitenlandse zaken Maxime Verhagen.

Rietkerk kan zich echter ook voorstellen dat de partijleider er zelf mee stopt. „We hebben dan een next best. Nu Camiel Eurlings er niet meer is, zou ik zeggen: Jan Kees de Jager als lijsttrekker en fractievoorzitter in de Kamer. Ank Bijleveld als nummer twee en dan Cees Veerman als premierkandidaat.”