SP lonkt naar PvdA en GroenLinks

De beoogd lijsttrekker van de SP, Emile Roemer, wil praten met de PvdA en GroenLinks over progressieve samenwerking. Zijn oproep valt in goede aarde bij de andere partijen, alleen lijkt de kans op succes niet groot.

Op de partijraad van de SP in Amersfoort werden afgelopen zaterdag de wonden gelikt. De stoel van de opgestapte Agnes Kant was leeg, vele SP-raadsleden verloren hun zetels in gemeenteraden na de verkiezingen van 3 maart en de partij heeft nog nooit zo slecht gestaan in de peilingen (10 à 11 zetels). In korte tijd heeft de SP, die in 2006 met 25 zetels in de Kamer kwam, de ene na de andere mentale dreun te verwerken gekregen.

Aan Emile Roemer – tijdens de partijraad op het schild gehesen als de nieuwe lijsttrekker, al moet hij officieel nog worden gekozen – de taak de partij weer uit het slop te halen. Dat zal geen sinecure zijn nu de PvdA, grootste concurrent van de SP, Job Cohen van stal heeft gehaald als vervanger van Wouter Bos. Onmiddellijk schoot de PvdA verder omhoog in de peilingen (zie kader).

Roemer sloeg in zijn toespraak een brug naar de PvdA. Hij riep op tot progressieve samenwerking tussen de diverse fracties op de linkervleugel. Samen met de PvdA en GroenLinks wil Roemer een ’lijst van punten’ opstellen waarop de partijen ’elkaar kunnen vinden’.

De SP-lijsttrekker hoopt na de verkiezingen op 9 juni op een ’zo progressief mogelijk kabinet’. Partijvoorzitter Jan Marijnissen zei er geen problemen mee te hebben als Cohen premier zou worden, als ’wij maar zeggenschap hebben in het programma’. „Dan hebben wij een mooie deal”, stelde hij.

Cohen reageerde zaterdag welwillend op de handreikingen uit de SP. „Hoe progressiever, hoe liever”, zei hij tegen het ’NOS Journaal’, al was het hem nog te vroeg dieper in te gaan op de vraag wat progressieve samenwerking betekent. Zijn toon was positiever dan die van zijn voorganger, Wouter Bos, die eind februari in deze krant verklaarde brede linkse samenwerking ’geen goed idee’ te vinden.

Het voorstel van Roemer roept herinneringen op aan een eerdere poging, tijdens de verkiezingscampagne in 2006. Dit leidde uiteindelijk tot een nogal geforceerd kopje koffie tussen Wouter Bos, Femke Halsema en Jan Marijnissen, onder het oog van vele camera’s en journalisten. Dit intermezzo leverde, behalve foto’s, niets op.

Femke Halsema, fractievoorzitter van GroenLinks en beoogd lijsttrekker, juicht linkse, dan wel progressieve samenwerking alleen maar toe. Ze betreurt dat dit niet lukte in 2006. „Toen was er getalsmatig een linkse meerderheidscoalitie mogelijk. Dat historische moment hebben we gemist.”

Nu ziet Halsema een grote beer op de weg. „Gezien de peilingen is samenwerking op dit moment in een coalitie alleen mogelijk als we D66 erbij betrekken. Het lijkt mij niet voorstelbaar dat SP en D66 zouden kunnen gaan samenwerken.” Wouter Bos wees in het eerder genoemde interview ook op dit probleem.

Dat geldt wellicht ook voor GroenLinks zelf. „Wij denken dat fundamentele hervormingen noodzakelijk zijn voor onder andere de arbeidsmarkt en de overheidsfinanciën. Dat moet wat ons betreft op een sociale manier, maar het moet wel gebeuren. Van de SP heb ik wat dit betreft nog niets vernomen. De partij trapt alleen op de rem.”

Emile Roemer tijdens zijn eerste toespraak op de partijbijeenkomst van de SP in Amersfoort. @ FOTO MARCO DE SWART, ANP