Genitale verminking hoog op EU-agenda

Nederland wil genitale verminking bij vrouwen Europees aanpakken. Het tij is nog nooit zo gunstig geweest.

„Europese landen moeten niet allemaal zelf het wiel uitvinden hoe je genitale verminking bij vrouwen moet bestrijden. Landen kunnen van elkaar leren. Dat gaat nu gebeuren”, zegt de Nederlandse Europarlementariër Emine Bozkurt (PvdA) opgetogen in haar werkkamer in Brussel.

Deze week zegde de Spaanse minister van gelijke kansen Bibiana Aido in Brussel toe zich er sterk voor te maken dat een nieuw op te richten EU-instituut voor bestrijding van geweld tegen vrouwen zich ook bezighoudt met genitale verminking. Bozkurt had daar namens het Europarlement om gevraagd. „We werken nu met schattingen om hoeveel vrouwen het gaat. In dat nieuwe instituut kunnen ze gericht data verzamelen en naar methodes kijken.”

Het Europees parlement denkt dat in de Europese Unie zo’n 500.000 vrouwen wonen die genitaal zijn verminkt. Zo’n 180.000 meisjes lopen risico de ingreep te ondergaan. Maar de cijfers zijn waarschijnlijk aan de lage kant omdat de tweede generatie immigranten uit landen als Somalië, Egypte en Jemen en de illegalen uit deze regio niet zijn meegeteld.

„Frankrijk loopt met zijn aanpak voorop”, zegt Bozkurt, die in het Europarlement in onder meer de commissie ’vrouwenrechten’ zit. „In Frankrijk spelen de consultatiebureaus een grote rol bij de voorlichting en de controle. Dat is een goed idee. Die baby’s liggen toch bloot op de weegschaal. De artsen hebben toch al een gesprek met de ouders. Dat is een beter moment dan wanneer je later nog eens hierover moet beginnen en je de meisjes wilt controleren.” Frankrijk werkt ook met contracten die ouders ondertekenen als ze naar familie op vakantie gaan. De ouders verklaren hierin hun dochter niet te zullen ’besnijden’. „Dat geeft die ouders houvast. Als ze door familie onder druk worden gezet, kunnen ze zwaaien met het contract en zeggen dat ze anders in Frankrijk in de problemen komen.”

Bozkurt noemt ook Nederland als voortrekker. „Bij ons werkt de overheid nauw samen met de Somalische gemeenschap.”

De toezegging van de Spaanse minister kwam nadat eerder deze maand de Europese ministers van sociale zaken een tekst hadden aangenomen waarin de EU-landen verklaren het geweld tegen vrouwen gezamenlijk te zullen bestrijden. Nederland, met een niet onaanzienlijke Somalische gemeenschap, had erg zijn best gedaan verwijzingen naar genitale verminking in de slottekst te krijgen. Dat is gelukt.

Spanje is dit half jaar EU-voorzitter en heeft van vrouwenrechten een speerpunt gemaakt. Wat volgens Bozkurt de perspectieven nog gunstiger maakt is de voortvarendheid van eurocommissaris van justitie Viviane Reding. Die komt volgende maand met een studie naar ’schadelijke traditionele praktijken’.

Eurocommissaris Cecilia Malmström (asielbeleid) heeft gezegd dat ze zich kan voorstellen dat genitale verminking een reden is om asiel te verlenen. „Daar moet je ook weer mee uitkijken”, zegt Bozkurt. „Je moet niet krijgen dat mensen zo’n ingreep verrichten om de EU binnen te komen. Maar het is mooi dat de nieuwe Europese Commissie er zo mee bezig is. Het onderwerp is in de EU al vaker aan de orde gesteld. Maar met deze twee vrouwen in de Commissie en met Spanje als voorzitter komt er echt vaart in.”