Woede VS jegens Israël neemt alleen maar toe

De crisissfeer tussen Israël en de VS is gisteren verder verdiept. De VS eisen dat Israël alle bouwplannen voor (Arabisch) Oost-Jeruzalem stillegt.

„Israël gedraagt zich als een dronken chauffeur, en vrienden laten vrienden niet dronken rijden. De Amerikaanse vice-president Joe Biden had zijn opschrijfboekje moeten dichtklappen en naar huis moeten vliegen toen hij hoorde over Israëls bouwplannen in Oost-Jeruzalem tijdens zijn bezoek daar.” Dat advies komt van de prominente Amerikaanse columnist Thomas Friedman in een artikel in de New York Times.

Het is meer dan een advies. Friedman vertolkt de Amerikaanse woede over ’partner’ Israël. Die woede lijkt slechts toe te nemen na het affront van afgelopen week. Toen maakte een Israëlische commissie plannen bekend om nog eens 1600 huizen te bouwen in Arabisch Oost-Jeruzalem.

Premier Netanjahoe moest toegeven dat de timing van die bekendmaking ongelukkig was: net op het moment dat Biden in Jeruzalem het startschot gaf voor een hervatten van de dialoog. De Palestijnen schortten meteen alle besprekingen op. Maar in Washington kwam het dubbel zo hard aan omdat Netanjahoe de Amerikanen in het geheim zou hebben toegezegd de bouw in Oost-Jeruzalem te staken.

Netanjahoe kon dat niet hardop zeggen, omdat het het einde zou betekenen van zijn rechtse coalitie. Ook gisteren in het parlement, stelde de premier dat de regering het beleid niet wijzigt, en dat „in de afgelopen veertig jaar geen enkele Israëlische regering ooit beperkingen opgelegd heeft aan de bouw in wijken van Jeruzalem”.

De VS eisen nu naast opschorting van alle bouw ook verzoenende gebaren jegens de Palestijnen – zoals de vrijlating van Palestijnse gevangenen en sluiting van controleposten op de Westoever. Washington verdenkt Israël ervan dat de bekendmaking niet een ongelukje was, maar een poging van Netanjahoe’s coalitiepartner, de religieuze Sjaspartij, om de vredesgesprekken te torpederen. Volgens Israëlische media zou Washington nu Netanjahoe willen dwingen zijn coalitie te wijzigen. Hij heeft in principe de optie zijn rechtse partners, achter wie hij zich verschuilt, in te ruilen voor de Kadimapartij, die voor het vredesproces is.