Jelle – wordt achtervolgd in Moermansk

De chauffeur merkte als eerste dat wij achtervolgd werden. We waren op een drukke weg gaan staan om een shot van de stad Moermansk te filmen, waar wij een aflevering over het Russische leger aan het maken waren voor de VPRO.

Bij ons busje hield een auto stil, en toen wij gingen rijden reed de auto ook. Nou word ik wel vaker gevolgd in Rusland, dat hoort er nou eenmaal bij. Dat hoort bij je baan als journalist. Net zoals al je stukjes, inclusief het stukje dat jullie nu lezen, in het Russisch worden vertaald en gelezen, ergens in een klein kamertje op het Kremlin stel ik mij zo voor. En net zoals mijn telefoon heus wel eens wordt afgeluisterd.

Mij hoor je niet klagen, daar kies je voor als je je als correspondent in Moskou vestigt. Het is eigenlijk wel een eer zelfs. In Moermansk hadden wij de grootste lol met de achtervolgers. Op een bepaald moment hadden wij drie auto’s achter ons aan en maakte de chauffeur onverwacht een U-bocht. De drie auto’s volgden gedwee. Ik dacht: ook de Russische geheime dienst heeft kennelijk stagiaires. Ik dacht er verder niet meer over na toen wij onze reis voortzetten naar Vologda en Moskou.

In Moskou stuurden wij de schijven met materiaal mee met een bekende naar Nederland. Daar bleken de banden niet leesbaar. Iemand opperde dat misschien de FSB erachter zat, de opvolger van de KGB. Ik merkte schamper op dat de Koude Oorlog toch zeker wel voorbij was. De banden, het zijn een soort harde schijven, werden naar Sony gestuurd. Daar bleek dat al het materiaal opzettelijk was bekrast.

Stagiaires waren het dus niet in Moermansk. Zo maken wij juist voor dit soort rampscenario’s elke draaidag een back up van ons materiaal. Maar vanaf de eerste dag in Moermansk was onze back up onklaar gemaakt. Ook heeft onze geluidsman een kopie van alle audio-bestanden op zijn computer staan. Maar zijn laptop – met wachtwoord – was gekraakt en alle kopieën waren verwijderd.

Andere dingen kregen ook ineens betekenis. Want waarom zat er telkens een lege kamer tussen onze kamers? Zaten daar ook stagiaires? En waarom deed het hotel zo moeilijk toen ik vanwege mijn rug om een kamer met een beter bed vroeg? En waarom stond daar een man op een keukentrapje in de kamer aan een lamp te klooien toen ik binnenliep? Het lijkt allemaal nogal hysterisch om daar iets achter te zoeken. Maar ik vond het ook hysterisch toen iemand opperde dat misschien de geheime dienst de banden kapot heeft gemaakt. Maar ze zijn kapot. Dus zat er maar een ding op: terug naar Moermansk.